Chóng mặt với giá dầu, đâu là điểm chắc chắn của thị trường?

Cụ thể, giá dầu thế giới sáng 11/3 tiếp tục giảm mạnh, dầu Brent giao dịch quanh 88–89 USD/thùng, trong khi dầu WTI ở khoảng 84–85 USD/thùng, giảm hơn 10% so với phiên trước, sau khi vọt lên gần 120 USD/thùng - mức cao nhất gần bốn năm. Như vậy, chỉ trong một tuần biến động của Trung Đông, thị trường dầu mỏ đã đảo chiều ít nhất 3 lần, cho thấy mức độ nhạy cảm của giá năng lượng trước các tín hiệu địa chính trị. Những cú đảo chiều lớn như vậy khiến thị trường giống một con lắc dao động theo từng tiêu đề địa chính trị. Nhưng giữa những biến động chóng mặt đó, đâu là những “điểm chắc chắn” của thị trường dầu?

Thứ nhất, địa chính trị vẫn là biến số khiến giá dầu phản ứng nhanh nhất.
Đợt tăng mạnh gần đây chủ yếu xuất phát từ lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông – khu vực chiếm khoảng 30% sản lượng dầu toàn cầu và là tuyến vận chuyển của gần 20 triệu thùng dầu mỗi ngày qua eo biển Hormuz. Khi căng thẳng leo thang, thị trường lập tức phản ứng bằng cách định giá rủi ro nguồn cung.

Tuy nhiên, thị trường cũng đảo chiều nhanh khi xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt. Phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng xung đột tại Trung Đông có thể “sớm kết thúc” cùng cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin về khả năng tìm giải pháp ngoại giao đã giúp giá dầu giảm mạnh chỉ sau một phiên. Điều này cho thấy giá dầu hiện nay nhạy cảm hơn bao giờ hết với các tín hiệu chính trị.

Thứ hai, nguồn cung thực tế vẫn là nền tảng định hình giá dầu dài hạn.
Theo Suvro Sarkar, trưởng nhóm phân tích năng lượng tại DBS Bank, cả đợt tăng lẫn nhịp giảm gần đây đều có dấu hiệu phản ứng quá mức của thị trường. Nhưng điều quyết định xu hướng dài hạn vẫn là khả năng duy trì nguồn cung.

Hiện nay, thị trường vẫn chịu ảnh hưởng từ chính sách cắt giảm sản lượng của Ả Rập Xê Út và một số nhà sản xuất lớn trong liên minh OPEC+. Những động thái này đã góp phần giữ thị trường ở trạng thái nguồn cung tương đối thắt chặt, khiến giá dầu dễ tăng mạnh khi xuất hiện bất kỳ rủi ro địa chính trị nào.

Thứ ba, chuỗi cung ứng dầu mỏ không thể phục hồi ngay lập tức.
Ngay cả khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, nguồn cung dầu cũng khó có thể trở lại bình thường trong thời gian ngắn. Theo Simon Flowers, Chủ tịch kiêm trưởng bộ phận phân tích của Wood Mackenzie, các sản phẩm dầu lưu trữ tại nhà máy lọc dầu hoặc cảng có thể được đưa ra thị trường khá nhanh, nhưng việc khởi động lại các giếng dầu đã đóng cửa có thể mất nhiều tuần, thậm chí lâu hơn.

Điều này có nghĩa là thị trường dầu có độ trễ nhất định: giá có thể phản ứng ngay với tin tức, nhưng nguồn cung thực tế cần thời gian để điều chỉnh.

Thứ tư, các công cụ chính sách có thể làm dịu biến động – nhưng không phải lúc nào cũng đủ mạnh.
Theo Priyanka Sachdeva, chuyên gia phân tích của Phillip Nova, thị trường đang chú ý đến khả năng nới lỏng trừng phạt đối với dầu Nga, cũng như khả năng các nước G7 sử dụng dự trữ dầu chiến lược để ổn định nguồn cung.

Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn cho rằng những biện pháp này chỉ có thể giảm bớt biến động trong ngắn hạn. JPMorgan cảnh báo nếu việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, nguồn cung toàn cầu có thể sụt giảm tới 12 triệu thùng/ngày chỉ trong vòng hai tuần – một cú sốc đủ lớn để đẩy thị trường vào trạng thái căng thẳng.

Trong khi đó, Goldman Sachs vẫn giữ nguyên dự báo giá dầu Brent khoảng 66 USD/thùng và WTI khoảng 62 USD/thùng trong quý IV năm nay, cho thấy các tổ chức lớn vẫn kỳ vọng thị trường sẽ ổn định hơn khi những cú sốc địa chính trị qua đi.

Khi giá dầu liên tục dao động theo từng tiêu đề địa chính trị, điểm chắc chắn của thị trường không nằm ở những cú tăng giảm ngắn hạn, mà ở cán cân nguồn cung toàn cầu và khả năng giữ ổn định các tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược.