Bầu Đức trồng 20.000 ha cà phê Arabica, đầu ra bắt đầu lộ diện

Đầu ra bắt đầu hình thành khi vùng nguyên liệu còn đang mở rộng

Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HOSE: HAG) đang từng bước chuẩn bị đầu ra cho kế hoạch phát triển vùng cà phê quy mô lớn tại Việt Nam, Lào và Campuchia, trong bối cảnh phần lớn diện tích mới vẫn đang ở giai đoạn kiến thiết cơ bản.

Cụ thể, vào ngày 30/9 vừa qua, HAGL đã công bố thông tin về việc Công ty CP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI) ký biên bản ghi nhớ hợp tác dài hạn với MQ Coffee, doanh nghiệp cà phê có trụ sở tại Thượng Hải, Trung Quốc. Lễ ký được tổ chức tại Thượng Hải ngày 25/8.

Theo thỏa thuận có thời hạn 5 năm, HGI dự kiến cung cấp cà phê Arabica nhân xanh từ các vùng nguyên liệu của doanh nghiệp tại Lào cho MQ Coffee. Phía đối tác Trung Quốc sẽ thực hiện đánh giá nguyên liệu, rang xay, phát triển sản phẩm và phân phối tại thị trường sở tại.

Trong niên vụ 2026-2027, hai bên đặt mục tiêu tiến tới ký các hợp đồng mua bán với tổng khối lượng khoảng 1.000 tấn trước ngày 31/12/2026. Quy mô này dự kiến có thể tăng lên khoảng 5.000 tấn trong những niên vụ tiếp theo. Giá bán, thời gian giao hàng và phương thức thanh toán sẽ được thỏa thuận tại từng hợp đồng cụ thể.

Như vậy, thỏa thuận hiện mới tạo khuôn khổ cho quan hệ hợp tác và mục tiêu tiêu thụ trong những năm tới, thay vì một hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản lượng cà phê của HAGL.

Theo kế hoạch được công bố, sản phẩm từ HGI có thể tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc thông qua hệ thống cửa hàng, kênh bán trực tuyến, khách hàng doanh nghiệp và các mạng lưới phân phối mà MQ Coffee đang khai thác.

MQ Coffee được thành lập năm 2009 tại Thượng Hải, hoạt động trong các lĩnh vực rang xay, bán buôn, gia công và bán lẻ cà phê. Doanh nghiệp này hiện có nhà máy rang xay với công suất hơn 5.000 tấn mỗi năm, đồng thời cung ứng sản phẩm cho hơn 3.000 quán cà phê.

Việc HAGL tìm kiếm đối tác phân phối tại Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh thị trường này đang ghi nhận nhu cầu tiêu thụ cà phê ở quy mô lớn. Niên vụ 2025-2026, Trung Quốc dự kiến tiêu thụ khoảng 5,85 triệu bao loại 60 kg, tương đương khoảng 351.000 tấn cà phê.

Đáng chú ý, bước đi về đầu ra xuất hiện khi HAGL đang đẩy nhanh một kế hoạch lớn hơn nhiều ở phía thượng nguồn. Tập đoàn đặt mục tiêu phát triển tổng cộng 20.000 ha cà phê tại Việt Nam, Lào và Campuchia vào năm 2028.

Vùng nguyên liệu 20.000 ha dần thành hình

Theo lộ trình của HAGL, khoảng 3.000 ha cà phê đã được triển khai trong năm 2025. Sang năm 2026, doanh nghiệp dự kiến trồng thêm khoảng 7.000 ha, trước khi tiếp tục bổ sung khoảng 5.000 ha mỗi năm trong hai năm 2027 và 2028.

Nếu kế hoạch được thực hiện đúng tiến độ, cà phê sẽ trở thành một trong những vùng nguyên liệu có quy mô lớn trong hệ sinh thái nông nghiệp của HAGL, bên cạnh các cây trồng đã được doanh nghiệp phát triển trước đó như chuối và sầu riêng.

Các vùng trồng hiện được bố trí tại nhiều khu vực có điều kiện sinh thái khác nhau, gồm Gia Lai, Champasak và Attapeu của Lào, cùng Stung Treng tại Campuchia. Cách phân bổ này cũng đi kèm với việc lựa chọn giống cà phê phù hợp với từng vùng.

Một trong những khu vực đáng chú ý là cao nguyên Bolaven thuộc huyện Paksong, tỉnh Champasak. Đây là vùng có độ cao khoảng 1.000-1.350 m so với mực nước biển, nền nhiệt tương đối mát cùng lượng mưa lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển Arabica.

Các vườn Arabica tại Bolaven được xuống giống từ tháng 4/2025 theo cả hình thức chuyên canh và xen canh với một số cây trồng khác. Sau hơn một năm, cây đã bước vào giai đoạn sinh trưởng tương đối ổn định, một bộ phận bắt đầu xuất hiện quả bói trong vụ 2026 nhưng sản lượng chưa đáng kể do vườn cây vẫn đang trong thời kỳ kiến thiết cơ bản.

Tại Gia Lai, một số diện tích Arabica trồng từ tháng 5/2025 dưới tán cao su cũng đang trong quá trình phát triển. Trong khi đó, tại Stung Treng của Campuchia, HAGL triển khai Robusta từ cuối năm 2025 và đưa thêm Liberica vào thử nghiệm từ giữa năm 2026.

Việc bố trí nhiều dòng cà phê tại các vùng sinh thái khác nhau cho thấy kế hoạch 20.000 ha không chỉ được mở rộng về diện tích mà còn theo hướng đa dạng hóa giống cây. Arabica được ưu tiên tại những vùng có độ cao và khí hậu phù hợp, trong khi Robusta và Liberica được bố trí tại các khu vực có điều kiện khác biệt.

Trong toàn bộ kế hoạch này, HGI giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Công ty dự kiến sở hữu hơn 6.300 ha cà phê vào năm 2028, tương đương gần một phần ba tổng diện tích mà HAGL đặt mục tiêu phát triển.

Đây cũng chính là doanh nghiệp đứng tên ký thỏa thuận với MQ Coffee, qua đó tạo sự liên kết trực tiếp giữa vùng nguyên liệu tại Lào và kế hoạch tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Quy mô tài chính của chiến lược cà phê cũng tương đối lớn. Theo phương án từng được HAGL đưa ra, tổng nhu cầu vốn để triển khai vùng trồng trong giai đoạn 2026-2028 vào khoảng 14.220 tỷ đồng.

Khi toàn bộ 20.000 ha bước vào vận hành ổn định, doanh nghiệp từng đặt kỳ vọng doanh thu từ dự án có thể vượt 700 triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn diện tích hiện vẫn đang trong quá trình trồng mới hoặc kiến thiết, do đó khả năng tạo sản lượng và doanh thu thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ đưa vườn cây vào khai thác, năng suất cũng như diễn biến thị trường.

Trong bối cảnh đó, thỏa thuận với MQ Coffee có thể xem là một trong những bước đầu tiên HAGL thực hiện ở phía đầu ra cho chiến lược cà phê. Mục tiêu tiêu thụ 1.000 tấn trong niên vụ 2026-2027 và khoảng 5.000 tấn ở các vụ tiếp theo vẫn còn khá nhỏ nếu đặt cạnh quy mô vùng trồng 20.000 ha mà tập đoàn đang hướng tới.