Xuất khẩu sắt thép thu về gần 2 tỷ USD quý I, nhưng động lực đang chuyển về nội địa

Xuất khẩu sắt thép của Việt Nam trong quý I/2026 ghi nhận tín hiệu phục hồi khi mang về khoảng 1,86 tỷ USD, tương ứng hơn 2,94 triệu tấn, tăng gần 7% về sản lượng so với cùng kỳ, theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan. Riêng trong tháng 3, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 698 triệu USD, tăng mạnh cả về lượng và giá trị so với tháng trước, cho thấy đà cải thiện rõ rệt trong ngắn hạn.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các thị trường lớn. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu thép lớn nhất với gần 464.000 tấn, trị giá khoảng 260 triệu USD, tăng hơn 32% về lượng, dù giá xuất khẩu bình quân giảm hơn 6%. Ấn Độ nổi lên với tốc độ tăng mạnh nhất khi kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 249 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ, trong khi giá bán bình quân vượt 1.100 USD/tấn. Tại khu vực Đông Nam Á, Campuchia vẫn duy trì vai trò thị trường ổn định với hơn 223 triệu USD, còn Nga ghi nhận mức tăng trưởng đột biến trên 800%, dù quy mô còn nhỏ.

Tuy nhiên, bức tranh xuất khẩu không hoàn toàn đồng đều. Trong khi một số thị trường tăng mạnh, các thị trường truyền thống như châu Âu tiếp tục chịu áp lực do nhu cầu suy yếu và các rào cản kỹ thuật gia tăng. Năm 2026 được dự báo là giai đoạn nhiều thách thức với ngành thép khi các biện pháp phòng vệ thương mại tiếp tục siết chặt. Tại Mỹ, thuế nhập khẩu theo Mục 232 vẫn duy trì ở mức 25%, trong khi châu Âu triển khai cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và kiểm soát hạn ngạch nhập khẩu, làm thu hẹp dư địa tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, thị trường nội địa đang dần trở thành trụ cột tăng trưởng mới của ngành. Theo đánh giá của Chứng khoán Dầu khí (PSI), nhu cầu thép trong nước đang cải thiện nhờ sự phục hồi của thị trường bất động sản và làn sóng đầu tư công quy mô lớn. Các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2 hay tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiêu thụ thép xây dựng trong thời gian tới.

Cùng quan điểm, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo nhu cầu thép xây dựng nội địa có thể tăng thêm 5–8% trong năm 2026, nhờ đà giải ngân đầu tư công và sự khởi động trở lại của nhiều dự án bất động sản. Về trung hạn, đầu tư hạ tầng được xác định là một trong những trụ cột tăng trưởng với quy mô vốn dự kiến lên tới 8,5 triệu tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030, tạo nền tảng vững chắc cho nhu cầu thép.

Tổng thể, xuất khẩu thép trong quý I cho thấy dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn chịu nhiều rủi ro từ môi trường thương mại quốc tế. Trong khi đó, sự dịch chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa cùng các động lực từ đầu tư công và bất động sản đang trở thành yếu tố then chốt giúp ngành duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.