Việt Nam lần đầu có Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn

Ngày 26/06/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center - VNMPW/CC), đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam. Đây là trung tâm cấp quốc gia đầu tiên có nhiệm vụ hỗ trợ sản xuất thử chip, kết nối các đơn vị nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp thiết kế vi mạch trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn quốc tế.

Lễ ra mắt có sự tham dự của đại diện nhiều tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp bán dẫn, viện nghiên cứu và các trường đại học đang tham gia đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực vi mạch.

Gỡ nút thắt về chi phí và thời gian sản xuất thử chip

Việc thành lập Trung tâm được xem là giải pháp nhằm xử lý một trong những điểm nghẽn lớn nhất của ngành bán dẫn Việt Nam hiện nay. Trong khi chưa có năng lực chế tạo chip ở quy mô công nghiệp, phần lớn doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu trong nước vẫn phải đưa thiết kế sang các nhà máy nước ngoài để sản xuất thử, khiến chi phí tăng cao, thời gian kéo dài và làm chậm quá trình thương mại hóa sản phẩm.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, chi phí chuyển từ bản thiết kế sang giai đoạn sản xuất thử (tape-out) hiện dao động từ 30.000 USD đến 200.000 USD cho mỗi thiết kế. Bên cạnh đó, thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 đến 24 tháng, tạo áp lực lớn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, viện nghiên cứu cũng như các nhóm thiết kế chip.

Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, gần 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và các lĩnh vực liên quan. Thống kê ban đầu cho thấy đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Để tháo gỡ những rào cản này, Trung tâm sẽ triển khai mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo. Cơ chế này giúp nhiều đơn vị cùng chia sẻ chi phí sản xuất, đồng thời rút ngắn thời gian đưa sản phẩm từ khâu thiết kế sang giai đoạn thử nghiệm.

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin. Đơn vị sẽ cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ chuỗi phát triển chip, từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm.

Ngoài việc cung cấp công cụ thiết kế, Trung tâm còn hỗ trợ thẩm định, kiểm chứng thiết kế, đồng thời đóng vai trò đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu trong nước.

Sau khi hoàn thành sản xuất thử, Trung tâm sẽ tiếp tục hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước cũng như các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, đơn vị này cũng sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).

Hướng tới trung tâm sản xuất thử chip uy tín của Đông Nam Á

Theo kế hoạch, Trung tâm sẽ được phát triển theo ba giai đoạn. Trong giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm bán dẫn, đồng thời từng bước hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam.

Đến giai đoạn 2028-2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, song song với việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, môi trường kiểm thử và các dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu nhằm nâng cao chất lượng thiết kế cũng như khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Sau năm 2030, mục tiêu được đặt ra là từng bước làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng Trung tâm trở thành một trong những đơn vị hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Ngay tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước. Danh sách đối tác có sự góp mặt của nhiều tập đoàn lớn trong chuỗi cung ứng bán dẫn như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC và GlobalFoundries. Bên cạnh đó là các trường đại học trọng điểm gồm Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước như Viettel, FPT và VSAP Lab.

Các thỏa thuận hợp tác tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối chuyên gia với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp. Đây được kỳ vọng sẽ tạo nên mạng lưới liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu nhằm thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia đến từ các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Nhóm chuyên gia sẽ hỗ trợ định hướng chiến lược phát triển cũng như tư vấn kỹ thuật chuyên sâu cho Trung tâm và các đơn vị nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp thiết kế chip tại Việt Nam.

Việc đưa Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn vào hoạt động được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và mở rộng sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.