Toàn cảnh tại PNJ: Cổ phiếu biến động mạnh và cuộc tái cấu trúc nguồn vốn
Cổ phiếu PNJ mất hơn 60% giá trị chỉ trong một quý và lùi về vùng thấp nhất kể từ giữa năm 2020.
Kết phiên cuối tuần 2/10, cổ phiếu Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) đóng cửa tại 23.050 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất kể từ tháng 7/2020. Với mức giá này, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp còn khoảng 11.795 tỷ đồng.
Chỉ trong một tuần, PNJ mất khoảng 30% thị giá. Nếu so với vùng hơn 63.000 đồng/cổ phiếu đầu tháng 7, mức giảm đã lên tới khoảng 63%.
PNJ giải trình sau chuỗi giảm sâu, hơn 76 triệu cổ phiếu được khớp trong một phiên
Diễn biến phiên 2/10 có sự khác biệt đáng kể so với những phiên giảm sàn trước đó. Thay vì đóng cửa với lượng dư bán hàng chục triệu cổ phiếu trong khi lực cầu gần như vắng bóng, PNJ ghi nhận hơn 76 triệu đơn vị được sang tay, tương đương gần 15% vốn cổ phần doanh nghiệp.
Dù vẫn kết phiên tại giá sàn, thanh khoản tăng vọt cho thấy lượng cung lớn đã gặp được lực cầu bắt đáy đáng kể.
Chuỗi giảm từ ngày 28/9 đến 2/10 khiến PNJ phải gửi văn bản giải trình tới Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Trong đó, doanh nghiệp đề cập nhiều yếu tố có thể tác động đến diễn biến giá cổ phiếu, từ xu hướng điều chỉnh chung của thị trường, tâm lý thận trọng của nhà đầu tư cho tới việc một số công ty chứng khoán giảm tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với PNJ.
Theo doanh nghiệp, việc thay đổi chính sách margin có thể làm gia tăng áp lực bán và ảnh hưởng tới thanh khoản cổ phiếu.
PNJ cũng thừa nhận trong tháng 9 đã công bố liên tiếp nhiều thông tin liên quan tới hoạt động tài chính, quản trị, giao dịch của người nội bộ và các nội dung chuẩn bị trình Đại hội đồng cổ đông bất thường. Tần suất thông tin dày đặc trong thời gian ngắn được doanh nghiệp cho rằng có thể ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư.
Một trong những thông tin gây chú ý nhất là việc PNJ điều chỉnh mạnh kế hoạch kinh doanh năm 2026.
Từ mục tiêu lợi nhuận sau thuế hơn 3.400 tỷ đồng ban đầu, công ty chuyển sang phương án lỗ hơn 6.200 tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ khoản dự phòng ước tính 7.071,137 tỷ đồng liên quan đến chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.
PNJ cho biết việc điều chỉnh xuất phát từ hai yếu tố. Thứ nhất là sự cố liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương trong năm 2026 phát sinh ngoài dự kiến, làm thay đổi bối cảnh kinh doanh và tạo thêm áp lực tài chính từ việc mua lại sản phẩm.
Thứ hai, doanh nghiệp dự kiến thay đổi phương thức thu đổi, có thể khiến tỷ lệ khách hàng bán lại sản phẩm đã mua tăng lên. Điều này khiến tỷ lệ tổn thất ước tính cao hơn so với giả định tại báo cáo tài chính bán niên đã được soát xét.
PNJ lưu ý khoản dự phòng hơn 7.000 tỷ đồng chỉ là giá trị ước tính trên cơ sở các giả định hiện có và không đồng nghĩa toàn bộ số tiền sẽ phải chi ra ngay tại thời điểm ghi nhận.
Tuy vậy, áp lực tiền mặt từ việc mua lại sản phẩm đã xuất hiện trên thực tế. Trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến 27/7, PNJ cho biết đã chi hơn 7.000 tỷ đồng để mua lại hàng hóa từ khách hàng.
Trước đó, ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), bị bắt để điều tra liên quan vụ buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương từ Hong Kong về Việt Nam.
Cơ quan công an sau đó xác định số kim cương trong vụ việc không được đưa vào hệ thống bán lẻ của PNJ, song sự việc vẫn tạo ảnh hưởng đáng kể tới doanh nghiệp và tâm lý thị trường.
Gia đình Chủ tịch giảm sở hữu, nhóm quỹ ngoại có động thái trái chiều
Song song với những thay đổi trong kế hoạch kinh doanh, giao dịch của các thành viên gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch HĐQT PNJ, cũng thu hút sự chú ý.
Bà Trần Phương Ngọc Thảo, con gái bà Dung, đã bán 7 triệu cổ phiếu, qua đó giảm lượng nắm giữ xuống hơn 11 triệu đơn vị, tương đương 2,15% vốn.
Tiếp đó, bà Trần Phương Ngọc Hà bán 18 triệu cổ phiếu trong giai đoạn từ ngày 11/9 đến 18/9. Sau giao dịch, lượng sở hữu của bà Hà giảm từ gần 18,4 triệu xuống chỉ còn 399.999 cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ từ 3,59% xuống 0,08%.
Theo PNJ, các giao dịch trên nằm trong kế hoạch thu xếp nguồn vốn để gia đình Chủ tịch HĐQT cho doanh nghiệp vay bổ sung vốn lưu động. Khoảng 700 tỷ đồng đã được giải ngân trên tổng hạn mức tối đa 1.100 tỷ đồng được thông qua trước đó, phục vụ nhu cầu vốn lưu động và dự trữ nguyên liệu cho mùa kinh doanh cao điểm.
Sau các giao dịch, gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung hiện còn nắm khoảng 58,2 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương 11,36% vốn điều lệ, giảm 4,82 điểm phần trăm trong vòng ba tháng.
Trong đó, bà Cao Thị Ngọc Dung sở hữu hơn 15 triệu cổ phiếu, tương đương 2,94%; bà Trần Phương Ngọc Giao nắm hơn 14,6 triệu cổ phiếu, tương đương 2,86%; bà Trần Phương Ngọc Thảo sở hữu hơn 11 triệu đơn vị, tương ứng 2,15%; còn ông Cao Ngọc Duy nắm khoảng 13,8 triệu cổ phiếu, tương đương 2,7%.
Mới đây, ông Cao Ngọc Duy tiếp tục đăng ký bán 9 triệu cổ phiếu PNJ từ ngày 1/10 đến 30/10 để phục vụ nhu cầu tài chính cá nhân. Nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của ông sẽ giảm xuống còn khoảng 0,943%, đồng thời tổng tỷ lệ nắm giữ của gia đình bà Dung có thể còn khoảng 9,62%.
Ở chiều nhà đầu tư nước ngoài, cơ cấu sở hữu cũng có sự dịch chuyển.
Tại cuối tháng 6, PNJ có ba nhóm cổ đông lớn gồm Dragon Capital, VinaCapital và T. Rowe Price Associates. Sang tháng 7, nhóm quỹ liên quan Dragon Capital bán hơn 2,51 triệu cổ phiếu, đưa tỷ lệ sở hữu từ 5,05% xuống 4,55% và không còn là cổ đông lớn.
Ngược lại, nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove Investment Management Ltd đại diện nâng sở hữu lên khoảng 5,04% vào ngày 14/8, qua đó trở thành cổ đông lớn. T. Rowe Price Associates cũng tăng tỷ lệ nắm giữ trở lại trên 5% và đến ngày 19/8 sở hữu hơn 30,81 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương khoảng 6,02% vốn.
Duy Khánh
