Thủ tướng yêu cầu NHNN xác định ngưỡng cảnh báo, phản ứng kịp thời với các biến động

Sáng 13/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với NHNN và hệ thống các tổ chức tín dụng. Trọng tâm được đặt vào điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số nhưng vẫn phải duy trì ổn định vĩ mô và an toàn hệ thống.

Theo Thủ tướng, điều hành tiền tệ phải đồng thời kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, an toàn hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng. Muốn tăng trưởng nhanh và bền vững trong nhiều năm, nền móng ổn định vĩ mô và niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào năng lực điều hành phải tiếp tục được củng cố.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu NHNN không chỉ phản ứng khi các rủi ro đã xuất hiện, mà phải chủ động xây dựng các kịch bản điều hành từ trước. Cụ thể, nhà điều hành cần thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời cập nhật phương án đối với lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản và tín dụng.

Mỗi kịch bản cần đi kèm các ngưỡng cảnh báo và phương án phản ứng tương ứng. Thủ tướng yêu cầu chính sách phải được điều chỉnh linh hoạt về cường độ, liều lượng và thời điểm, bảo đảm đúng thời điểm và đúng mức độ thay vì sử dụng các công cụ theo một cách cứng nhắc.

Với thanh khoản, NHNN được yêu cầu tiếp tục duy trì các mức lãi suất điều hành và tăng cường cung ứng thanh khoản cho thị trường, qua đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để vừa duy trì khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, vừa hạn chế áp lực lên mặt bằng lãi suất.

Ở thị trường ngoại hối, Thủ tướng yêu cầu điều hành tỷ giá linh hoạt theo diễn biến thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ và chủ động can thiệp khi cần thiết nhằm ổn định thị trường ngoại tệ. Thị trường vàng tiếp tục được quản lý chặt chẽ.

Trong khi đó, trách nhiệm không chỉ đặt lên vai nhà điều hành. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi suất cho vay. Thông điệp được đưa ra khá rõ: ngân hàng cần chia sẻ trách nhiệm với người dân và doanh nghiệp trong quá trình huy động nguồn lực cho tăng trưởng.

Điều này được đặt trong bối cảnh tín dụng đang tăng với tốc độ khá cao. Tính đến 31/7/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,26 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong cơ cấu tín dụng, khoảng 77,3% dư nợ nền kinh tế đang phục vụ lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Nguồn vốn cũng tiếp tục được định hướng vào các nhóm ngành ưu tiên. Tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm 21,79% tổng dư nợ; doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 20%. Một số lĩnh vực ghi nhận tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, như xuất khẩu tăng 28,26% và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 38,98%.

Để tạo thêm dư địa cho tín dụng, NHNN thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp. Nhà điều hành tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời có các chính sách tạo dư địa cho tổ chức tín dụng cấp vốn vào nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án lớn, trọng điểm có tính lan tỏa.

NHNN cũng nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, qua đó mở rộng khả năng tài trợ vốn của các ngân hàng đối với nền kinh tế và các dự án quy mô lớn.

Ở chiều ngược lại, áp lực giảm chi phí vốn đang được đẩy mạnh. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.

Từ tháng 8/2026, các ngân hàng thương mại cũng được yêu cầu bố trí nguồn lực triển khai chương trình tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, lãi suất cho vay bằng VND phải thấp hơn tối thiểu 1 điểm phần trăm/năm so với mức bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng.

Như vậy, yêu cầu mới của Thủ tướng đặt chính sách tiền tệ trước một bài toán kép: vừa phải tạo đủ dòng vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao, vừa phải kiểm soát những rủi ro có thể phát sinh từ lạm phát, tỷ giá, thanh khoản và an toàn hệ thống.

Trong bối cảnh tín dụng đã tăng gần 9% chỉ sau 7 tháng, dư địa hỗ trợ tăng trưởng không thể chỉ được nhìn qua quy mô tín dụng. Chất lượng dòng vốn, chi phí vốn và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế sẽ ngày càng trở thành những biến số quan trọng.

Vì vậy, yêu cầu “xác định ngưỡng cảnh báo và phản ứng kịp thời” cho thấy trọng tâm điều hành đang được đặt vào khả năng nhận diện sớm rủi ro. Khi mục tiêu tăng trưởng ngày càng cao, điều quan trọng không chỉ là bơm thêm nguồn lực, mà là phải biết khi nào cần tăng tốc, khi nào cần giảm liều lượng và công cụ nào cần được kích hoạt để giữ nền kinh tế trên quỹ đạo tăng trưởng mà không đánh đổi ổn định vĩ mô.