Một fintech Mỹ hiện diện trực tiếp tại thị trường Việt Nam

Việc startup fintech Mỹ Tala chính thức lập pháp nhân tại Việt Nam cho thấy dòng vốn công nghệ tài chính đang chuyển từ đầu tư gián tiếp sang hiện diện trực tiếp, trong bối cảnh thị trường tín dụng tiêu dùng bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh.

Tala xác nhận đã hoàn tất thủ tục pháp lý để hoạt động tại Việt Nam, trở thành startup fintech Mỹ đầu tiên lựa chọn mô hình hiện diện trực tiếp thay vì chỉ rót vốn thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm như trước đây.

Doanh nghiệp này từng huy động hơn 500 triệu USD, từ các quỹ lớn gồm Google Ventures, PayPal Ventures, Notable Capital và IVP. Việt Nam là thị trường thứ 8 trong chiến lược mở rộng toàn cầu của Tala, sau Mỹ, Kenya, Mexico và Philippines.

Dòng vốn ban đầu nhỏ, cấu trúc triển khai lớn

Theo ông Steven Trương, Tổng giám đốc Tala Việt Nam, công ty mẹ dự kiến rót khoảng 5 triệu USD trong giai đoạn đầu, để xây dựng nền tảng công nghệ và đội ngũ nhân sự trong nước.

Quy mô vốn ban đầu không lớn, nhưng cấu trúc triển khai cho thấy tham vọng dài hạn. Tala không trực tiếp cho vay mà cung cấp nền tảng công nghệ, trong khi nguồn vốn tín dụng đến từ ngân hàng đối tác là CIMB.

Theo kế hoạch, CIMB sẽ cấp tổng hạn mức tín dụng khoảng 100 triệu USD trong ít nhất ba năm để triển khai các khoản vay thông qua ứng dụng Tala. Các khoản vay đầu tiên dự kiến được giải ngân ngay trong quý đầu năm nay.

Mô hình “tách vốn – tách rủi ro”

Tại Việt Nam, Tala không hoạt động với tư cách tổ chức tín dụng hay công ty tài chính. Doanh nghiệp này đóng vai trò trung gian công nghệ, trong khi ngân hàng chịu trách nhiệm giải ngân và quản lý rủi ro tín dụng.

Các khoản vay có hạn mức tối đa 30 triệu đồng, thời hạn lên tới 61 ngày. Người vay có thể tất toán bất cứ lúc nào mà không chịu phí trả nợ trước hạn, đồng thời được biết trước tổng dư nợ tối đa phải trả.

“Chúng tôi muốn từng bước giảm tình trạng người vay phải gánh lãi suất chồng chất, trong đó chi phí vay vượt xa khoản gốc ban đầu,” ông Steven Trương cho biết.

Mô hình này, cho phép Tala mở rộng thị trường mà không phải “ôm bảng cân đối kế toán”, trong khi ngân hàng đối tác tiếp cận được phân khúc khách hàng mới thông qua dữ liệu và công nghệ chấm điểm tín dụng.

Dữ liệu cho thấy nhu cầu vẫn rất lớn

Tại các thị trường trước, Tala tập trung vào nhóm khách hàng thu nhập thấp, với các khoản vay nhỏ, trung bình khoảng 100 USD, thời hạn 30 ngày. Năm ngoái, doanh nghiệp này đã giải ngân tổng cộng khoảng 1,7 tỷ USD và ghi nhận doanh thu trên 370 triệu USD.

Theo Tala, Việt Nam là thị trường có tỷ lệ người dân sở hữu tài khoản ngân hàng cao, nhưng khả năng tiếp cận tín dụng chính thống vẫn còn hạn chế – một khoảng trống mà các nền tảng công nghệ tài chính đang tìm cách khai thác.

Bối cảnh chính sách mở ra “cửa sổ thử nghiệm”

Việt Nam hiện có khoảng 200 công ty fintech, phần lớn hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng và thanh toán. Từ giữa năm ngoái, Chính phủ đã ban hành nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các giải pháp fintech như cho vay ngang hàng, chấm điểm tín dụng và chia sẻ dữ liệu qua Open API.

Ngân hàng Nhà nước cho biết sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp fintech để thúc đẩy tài chính toàn diện, song vẫn duy trì yêu cầu kiểm soát rủi ro hệ thống.

Trong bối cảnh đó, việc một fintech Mỹ lựa chọn hiện diện trực tiếp, đi cùng ngân hàng thay vì tự cho vay, cho thấy dòng vốn đang ưu tiên các mô hình “nhẹ bảng cân đối”, linh hoạt và phù hợp hơn với khung pháp lý hiện hành.

Dòng tiền chưa lớn, nhưng tín hiệu rõ

Khoản đầu tư ban đầu 5 triệu USD không phải con số đáng kể, nếu so với quy mô thị trường, nhưng hạn mức tín dụng 100 triệu USD từ ngân hàng đối tác cho thấy, dòng tiền đã sẵn sàng vận hành khi nền tảng hoàn tất.

Việc các fintech quốc tế chuyển từ đầu tư gián tiếp sang trực tiếp tham gia thị trường cũng phản ánh một giai đoạn mới, nơi dòng vốn không chỉ tìm kiếm tăng trưởng người dùng, mà bắt đầu đặt cược vào khả năng khai thác tín dụng tiêu dùng, theo cách kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn.