Lãi suất tiết kiệm niêm yết dưới 7%, vì sao nhiều khách vẫn nhận gần 9%/năm?

Khảo sát biểu lãi suất tiết kiệm trực tuyến của 36 ngân hàng thương mại ngày 6/7 cho thấy mặt bằng lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng hiện chủ yếu dao động trong khoảng 6,2-7%/năm. Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank cùng niêm yết khoảng 6,6-6,8%/năm, trong khi nhiều ngân hàng tư nhân duy trì mức quanh 6,8-7%/năm.

Ở kỳ hạn 12 tháng, SHB đang niêm yết mức cao nhất 7,8%/năm, tiếp theo là UOB với 7,1%/năm. Nhóm LPBank, OCB, PGBank, Sacombank và VIB cùng niêm yết 7%/năm, trong khi nhóm thấp nhất chỉ từ 5-5,6%/năm.

Tuy nhiên, biểu lãi suất niêm yết không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ mức lãi suất mà khách hàng thực tế có thể được áp dụng. Theo ghi nhận của phóng viên, nhiều ngân hàng đang triển khai các chương trình cộng thêm 0,8-1 điểm phần trăm hoặc áp dụng lãi suất thỏa thuận đối với khách hàng đáp ứng những điều kiện nhất định.

Khảo sát tại 12 ngân hàng thương mại quy mô vừa và nhỏ cho thấy, khách hàng gửi từ 100 triệu đồng trở lên và đáp ứng điều kiện của từng chương trình như gửi tiền lần đầu, mở thẻ tín dụng hoặc tham gia các gói ưu đãi có thể được áp dụng mức lãi suất khoảng 8,5-8,9%/năm đối với kỳ hạn 6 tháng. Tại một số ngân hàng, mức lãi suất này không được niêm yết công khai mà được kích hoạt thông qua mã ưu đãi sau khi khách hàng hoàn tất các điều kiện theo quy định.

Sự chênh lệch giữa lãi suất niêm yết và mức lãi suất áp dụng thực tế cho thấy cuộc cạnh tranh huy động vốn chưa hoàn toàn kết thúc, dù mặt bằng lãi suất công bố đã ổn định hơn so với giai đoạn đầu năm. Thay vì điều chỉnh đồng loạt biểu lãi suất, nhiều ngân hàng đang lựa chọn hình thức ưu đãi theo từng nhóm khách hàng để vừa thu hút tiền gửi, vừa hạn chế tác động đến mặt bằng lãi suất chung.

Diễn biến này cũng phù hợp với đánh giá trong báo cáo thị trường tiền tệ tháng 6 của Chứng khoán MB (MBS). Theo MBS, đà tăng lãi suất huy động đã có dấu hiệu chững lại khi trong tháng 6 chỉ còn 6 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất, giảm so với 9 ngân hàng của tháng trước. Ở chiều ngược lại, có 4 ngân hàng giảm lãi suất từ 0,1-0,2 điểm phần trăm, cho thấy xu hướng điều chỉnh hiện không còn diễn ra trên diện rộng.

Tuy vậy, MBS cho rằng việc lãi suất niêm yết ổn định không đồng nghĩa áp lực huy động vốn đã giảm. Theo khảo sát của công ty chứng khoán này, mức lãi suất huy động cao nhất trên thị trường vẫn đạt 8,8%/năm đối với kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi LPBank áp dụng mức 9%/năm cho kỳ hạn 12 tháng theo các chương trình huy động được MBS ghi nhận. Những con số này cho thấy nhu cầu cạnh tranh nguồn vốn tại một số ngân hàng vẫn ở mức cao.

Ở góc độ toàn thị trường, MBS cho biết lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng quy mô lớn (Tier 1) đạt 8,3%/năm, trong khi nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ (Tier 2) ở mức 8,52%/năm. Theo phương pháp khảo sát của MBS, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của toàn bộ mẫu khảo sát đạt khoảng 8,4%/năm vào cuối tháng 6. Đây là số liệu khảo sát của MBS về mặt bằng huy động vốn thực tế, không phải mức lãi suất niêm yết phổ biến trên thị trường.

Theo MBS, nguyên nhân khiến mặt bằng huy động vốn khó giảm sâu là tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn khoảng 1,5 lần tốc độ tăng trưởng huy động tiền gửi. Cùng với áp lực tỷ giá và yêu cầu cân đối nguồn vốn trung, dài hạn, nhiều ngân hàng vẫn phải duy trì các chương trình cộng lãi suất hoặc lãi suất thỏa thuận để thu hút dòng tiền gửi, thay vì điều chỉnh mạnh biểu lãi suất niêm yết.