IMF: Dầu có thể lên 125 USD/thùng, tăng trưởng toàn cầu còn 2% nếu xung đột kéo dài tới 2027

Triển vọng kinh tế toàn cầu đang bị đặt lại khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo giá dầu có thể tăng lên 125 USD/thùng nếu xung đột Trung Đông kéo dài đến năm 2027. Theo bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc IMF, kịch bản cơ sở với tăng trưởng 3,1% và lạm phát 4,4% đang dần lỗi thời. Trong kịch bản bất lợi, tăng trưởng toàn cầu có thể giảm xuống chỉ còn 2%, trong khi lạm phát tăng lên 5,8%. Những con số này cho thấy dư địa điều chỉnh đang thu hẹp nhanh hơn dự kiến.

Trọng tâm của rủi ro nằm ở thị trường năng lượng. Giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng và tiếp tục đi lên, trở thành biến số chi phối chi phí toàn cầu. Bà Kristalina Georgieva nhấn mạnh, khi giá năng lượng tăng 10–20%, chi phí vận tải và sản xuất có thể tăng tương ứng, tạo hiệu ứng lan tỏa sang giá tiêu dùng. Điều này khiến áp lực lạm phát không còn mang tính cục bộ mà lan rộng trên diện rộng.

Tác động của giá dầu không dừng ở chi phí, mà chuyển hóa thành áp lực chính sách. Với kịch bản lạm phát 5,8%, IMF cho rằng các ngân hàng trung ương buộc phải duy trì lãi suất cao lâu hơn. Điều này đồng nghĩa chi phí vốn tiếp tục neo ở mức cao, làm chậm đầu tư và tiêu dùng. Bà Georgieva lưu ý, chu kỳ thắt chặt tiền tệ kéo dài có thể làm suy yếu đà phục hồi vốn đã mong manh sau đại dịch.

Một rủi ro khác đến từ sự lệch pha chính sách giữa các nền kinh tế. IMF đánh giá nếu các quốc gia phản ứng không đồng bộ trước cú sốc năng lượng, lạm phát có thể tích tụ nhanh hơn dự kiến. Khi đó, việc kiểm soát giá cả sẽ buộc phải đánh đổi bằng tăng trưởng thấp hơn, đặc biệt ở các nền kinh tế mới nổi vốn nhạy cảm với biến động chi phí nhập khẩu.

Dù vậy, IMF cho rằng hệ thống vẫn đang duy trì một trạng thái cân bằng mong manh. Kỳ vọng lạm phát dài hạn hiện vẫn ổn định, và điều kiện tài chính toàn cầu chưa bị siết chặt đột ngột. Tuy nhiên, theo bà Georgieva, trạng thái này có thể nhanh chóng bị phá vỡ nếu giá dầu tiến sát mốc 125 USD/thùng và các cú sốc nguồn cung tiếp tục kéo dài.

Ở góc độ cấu trúc, cảnh báo của IMF phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của kinh tế toàn cầu vào năng lượng. Khi một biến số như giá dầu tăng từ 100 lên 125 USD/thùng, toàn bộ chuỗi giá trị – từ sản xuất đến tiêu dùng – đều chịu tác động. Điều này làm gia tăng tính chu kỳ và độ nhạy của nền kinh tế trước các cú sốc địa chính trị.

Điều kiện để tránh kịch bản xấu vì thế không nằm ở một yếu tố đơn lẻ. IMF nhấn mạnh cần sự phối hợp giữa ổn định nguồn cung năng lượng, kiểm soát kỳ vọng lạm phát và điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt. Nếu những điều kiện này không được đáp ứng, kịch bản tăng trưởng 2% và lạm phát cao có thể trở thành hiện thực trong giai đoạn 2026–2027.

Trong bối cảnh hiện tại, cảnh báo của IMF không chỉ là dự báo, mà là tín hiệu sớm về một chu kỳ rủi ro mới. Khi giá dầu trở thành biến số trung tâm và dư địa chính sách ngày càng thu hẹp, câu hỏi không còn là liệu rủi ro có xảy ra hay không, mà là mức độ và thời điểm nền kinh tế toàn cầu phải hấp thụ cú sốc này.