Giá dầu vượt 100 USD/thùng khi Biển Đỏ trở thành điểm nóng mới

Cụ thể, giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên 23/7 khi thị trường đánh giá rủi ro nguồn cung đã bước sang một giai đoạn mới. Dầu Brent tăng khoảng 7%, lên 100,69 USD/thùng, lần đầu vượt mốc 100 USD kể từ ngày 26/5, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng gần 6%, lên 92,19 USD/thùng. Tính từ đầu tháng, giá dầu Brent đã tăng hơn 30%.

Động lực trực tiếp đến từ thông tin lực lượng Houthi tại Yemen tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia bằng tên lửa và máy bay không người lái, đồng thời áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của nước này. Ngay sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ quy trách nhiệm cho Iran đối với các cuộc tấn công trên Biển Đỏ và cho biết đang cân nhắc một cuộc tấn công "quy mô lớn" nhằm vào Tehran.

Điều khiến thị trường lo ngại hơn là Biển Đỏ thời gian qua chính là tuyến vận chuyển giúp giảm bớt tác động từ việc eo biển Hormuz bị gián đoạn. Theo Bloomberg, chỉ trong tuần trước, lượng dầu xuất khẩu qua hai cảng Yanbu của Saudi Arabia đạt khoảng 5,9 triệu thùng/ngày, mức cao kỷ lục sau khi nước này chuyển phần lớn hoạt động xuất khẩu sang bờ Biển Đỏ.

Theo nhà phân tích Giovanni Staunovo của UBS, việc chuyển hướng dầu qua Yanbu đã bổ sung thêm khoảng 3-4 triệu thùng/ngày cho thị trường trong suốt thời gian khủng hoảng Hormuz. Tuy nhiên, các cuộc tấn công mới khiến nhiều tàu phải dừng hành trình, quay đầu hoặc chuyển hướng qua kênh đào Suez, kéo dài thời gian vận chuyển tới 30 ngày và làm chi phí logistics tăng đáng kể.

Áp lực còn lớn hơn khi các tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) không thể đi đầy tải qua kênh đào Suez do giới hạn về độ sâu. Một phần dầu buộc phải dỡ xuống để vận chuyển qua đường ống SUMED trước khi tiếp tục hành trình, làm giảm hiệu quả vận tải và gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung đối với các khách hàng tại Đông Bắc Á - khu vực tiêu thụ phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ Yanbu.

Trong khi đó, thị trường dầu mỏ còn phải đối mặt với một điểm nghẽn khác tại Biển Đen. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu đã khiến Caspian Pipeline Consortium (CPC) phải tạm dừng bốc dỡ dầu tại cảng Biển Đen. Tuyến vận chuyển này xử lý khoảng 75-80% lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan và UBS cảnh báo thị trường có thể mất tới 1,8 triệu thùng/ngày nếu sự gián đoạn kéo dài.

Bối cảnh này diễn ra khi lượng dự trữ dầu thương mại tại các nước OECD đã giảm mạnh, khiến khả năng bù đắp nguồn cung suy yếu hơn so với giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng Trung Đông. Theo bà Sarah Raffoul, chuyên gia của Argus Media, bất kỳ sự gián đoạn đáng kể nào đối với tuyến xuất khẩu của Saudi Arabia đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung dầu thô của Đông Bắc Á và lan sang thị trường sản phẩm lọc dầu toàn cầu.

Giới phân tích vì vậy cho rằng thị trường hiện không chỉ phản ứng với các diễn biến quân sự, mà đang định giá rủi ro đối với toàn bộ mạng lưới vận chuyển dầu toàn cầu. Theo bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu của RBC Capital Markets, nếu xung đột tiếp tục leo thang, giá dầu Brent có thể vượt mức đỉnh 128 USD/thùng ghi nhận năm 2022. Trong kịch bản xấu hơn, khi Trung Đông rơi vào một cuộc chiến diện rộng, giá dầu thậm chí có thể vượt mức kỷ lục 146 USD/thùng được thiết lập năm 2008.