Gần 70 doanh nghiệp Nhà nước đối mặt nguy cơ rời sàn chứng khoán từ năm 2027
Khoảng 67 doanh nghiệp có nguồn gốc từ doanh nghiệp Nhà nước chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông và có thể phải rời sàn từ đầu năm 2027. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc thực thi quy định là bước sàng lọc để nâng chất lượng thị trường.
Khoảng 67 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN sau cổ phần hóa đang đứng trước nguy cơ phải rời sàn chứng khoán từ ngày 1/1/2027. Theo ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), các doanh nghiệp này chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo quy định của Luật Chứng khoán.
Nguyên nhân nằm ở tiêu chí duy trì tư cách công ty đại chúng. Từ đầu năm 2027, doanh nghiệp phải có tối thiểu 10% cổ phần có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Nếu không đáp ứng điều kiện này, doanh nghiệp sẽ không còn đủ tư cách công ty đại chúng và buộc phải rời sàn.
Áp lực không nhỏ bởi nhóm doanh nghiệp này đang chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường. Trong tổng số 1.575 công ty đại chúng, có 789 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN sau cổ phần hóa, tương đương khoảng 50%. Riêng trên HoSE, nhóm này chiếm khoảng 30% vốn hóa, với nhiều cổ phiếu trụ cột như Vietcombank, BIDV, PV GAS, ACV và BSR.
Theo UBCKNN, trong 67 doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện, có 21 doanh nghiệp thuộc nhóm F1 và 46 doanh nghiệp thuộc nhóm F2. Nhóm F1 được tiếp tục duy trì niêm yết trong thời gian thực hiện phương án tái cơ cấu đã được phê duyệt, trong khi nhóm F2 phải chủ động xử lý cơ cấu cổ đông nếu muốn tiếp tục hiện diện trên thị trường.
Ông Hoàng Văn Thu cho biết quy định về tỷ lệ cổ đông không phải là yêu cầu mới mà đã được kế thừa từ các luật trước đây. Điểm mới là Luật Chứng khoán quy định rõ thời hạn chuyển tiếp nhằm nâng chất lượng hàng hóa trên thị trường và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng. Thực tế, đã có 194 doanh nghiệp phải rời sàn do không đáp ứng điều kiện này.
Yêu cầu sàng lọc càng trở nên cấp thiết khi thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Từ 21/9/2026, cổ phiếu Việt Nam sẽ chính thức được đưa vào các bộ chỉ số của FTSE. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), việc nâng hạng có thể thu hút khoảng 25 tỷ USD vốn đầu tư quốc tế tích lũy đến năm 2030.
Tuy nhiên, tiến độ cổ phần hóa và thoái vốn vẫn chưa theo kịp yêu cầu. Theo số liệu Bộ Tài chính được ông Thu dẫn lại, giai đoạn 2022-2025 đặt mục tiêu cổ phần hóa 30 doanh nghiệp nhưng đến cuối năm 2025 chưa hoàn thành trường hợp nào. Trong 146 doanh nghiệp phải thoái vốn, mới có 17 doanh nghiệp hoàn tất, tương đương 11,5% kế hoạch.
Để tháo gỡ điểm nghẽn, lãnh đạo UBCKNN đề xuất các doanh nghiệp sau cổ phần hóa thực hiện nghiêm quy định niêm yết theo Nghị định 57/2026/NĐ-CP, đồng thời giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước ở những lĩnh vực không cần nắm giữ chi phối thông qua thoái vốn hoặc phát hành thêm cổ phiếu. Theo ông Hoàng Văn Thu, cổ phần hóa, niêm yết và minh bạch thông tin cần được xem là chuẩn mực quản trị, thay vì là áp lực đối với doanh nghiệp.
Mạnh Huyền
