Dư cung toàn cầu, doanh nghiệp mía đường Việt lao đao

Chu kỳ giảm giá đường kéo dài từ tháng 9/2024 đến nay chưa có dấu hiệu chấm dứt. Theo dữ liệu từ TradingEconomics, giá đường thế giới hiện quanh mức 14,1 USD/lbs - thấp nhất kể từ cuối năm 2020. Diễn biến này phản ánh tình trạng dư cung rõ nét trên thị trường quốc tế.

Theo phân tích của VCBS, sản lượng đường Brazil niên vụ 2025-2026 có thể đạt kỷ lục khoảng 45 triệu tấn. Tỷ lệ mía dùng cho sản xuất đường tăng lên trên 51% do giá dầu duy trì ở mức thấp, làm giảm sức hấp dẫn của ethanol. Đồng thời, Ấn Độ có thể mở rộng xuất khẩu nhằm xử lý lượng dư cung nội địa, tiếp tục tạo áp lực lên giá.

Áp lực kép bủa vây ngành mía đường.

Tại Việt Nam, giá đường giữ quanh mức 17.550 đồng/kg nhưng nhu cầu tiêu thụ chưa cải thiện. Trong khi đó, nguồn cung dồi dào và tình trạng đường nhập lậu khiến doanh nghiệp nội địa gặp khó trong tiêu thụ, tồn kho gia tăng và biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp mía đường phản ánh rõ áp lực này. CTCP Thành Thành Công - Biên Hòa (TTC AgriS, mã SBT) ghi nhận doanh thu quý II niên độ 2025-2026 đạt 6.733,5 tỷ đồng, giảm 10,6% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 192 tỷ đồng, giảm 19%. Lũy kế 6 tháng, doanh thu và lợi nhuận sau thuế lần lượt giảm 15,7% và 16,1%.

Doanh nghiệp cho biết ngành đường đang bước vào chu kỳ điều chỉnh, song đã chủ động tái cấu trúc nợ vay, tối ưu chi phí và quản trị dòng tiền nhằm củng cố nền tảng tài chính.

CTCP Đường Kon Tum (mã KTS) báo lợi nhuận quý II niên độ 2025-2026 chỉ đạt 707 triệu đồng, chưa đến 5% cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 3,2 tỷ đồng, giảm 83%. Doanh nghiệp cho biết giá bán giảm, tồn kho tăng cao và việc tăng thuế VAT từ 5% lên 8% từ 01/07/2025 đã ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

CTCP Mía đường Sơn La (mã SLS) cũng ghi nhận doanh thu quý II giảm 22% xuống 249 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế đạt 92,5 tỷ đồng, giảm 12%. Doanh nghiệp phản ánh tình trạng cung lớn hơn cầu trong nước, cùng tác động từ cạnh tranh không chính thức.

Triển vọng ngắn hạn của ngành chưa có nhiều điểm sáng. VCBS dự báo giá đường thế giới duy trì ở mức thấp do nguồn cung ngắn hạn dồi dào. Giá trong nước có thể đi ngang ở vùng thấp khi sức mua chưa cải thiện, song khó giảm sâu thêm do mặt bằng giá đã ở mức thấp.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng cho niên độ 2025-2026. TTC AgriS dự kiến doanh thu giảm 7% xuống 26.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế giữ quanh 951 tỷ đồng. Mía đường Sơn La đặt mục tiêu doanh thu 893 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 110 tỷ đồng, giảm lần lượt 23% và 70,5%. Đường Kon Tum dù kỳ vọng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận dự kiến chỉ đạt 11,5 tỷ đồng.

Chu kỳ dư cung toàn cầu, áp lực cạnh tranh nội địa và biên lợi nhuận thu hẹp đang tạo ra giai đoạn thử thách nhất của ngành mía đường trong nhiều năm trở lại đây. Khi các yếu tố nền tảng chưa cải thiện rõ ràng, triển vọng phục hồi của doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.