Cú quay xe bất ngờ: Rời nhà thầu Trung Quốc, TISCO tìm đối tác Nga cứu dự án nghìn tỷ

CTCP Gang thép Thái Nguyên - TISCO (mã: TIS) cho biết đang làm việc với TMK, tập đoàn lớn của Liên bang Nga trong lĩnh vực sản xuất ống thép dầu khí và thép công nghiệp, nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác về đầu tư, kỹ thuật và thương mại cho dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II. Đây là động thái mới trong bối cảnh doanh nghiệp đang nỗ lực tháo gỡ những vướng mắc tồn đọng kéo dài nhiều năm. Việc tìm kiếm đối tác quốc tế được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực để tái khởi động dự án.

Dự án mở rộng Nhà máy Gang thép Thái Nguyên giai đoạn II được phê duyệt từ tháng 10/2005 với tổng vốn ban đầu 3.843 tỷ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 8.100 tỷ đồng vào năm 2013. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn khi nhà thầu EPC là MCC chậm tiến độ, kéo theo nhiều tranh chấp và vướng mắc pháp lý. Dự án buộc phải dừng thi công từ quý I/2013 và rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài hơn một thập kỷ.

Theo báo cáo thường niên, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và các cơ quan quản lý, TISCO đã tập trung xử lý các tồn tại liên quan đến hợp đồng EPC. Doanh nghiệp phối hợp với MCC và các bên liên quan để chấm dứt, thanh lý hợp đồng, đồng thời triển khai các công việc theo thỏa thuận đạt được. Đây được xem là bước quan trọng để “cởi trói” pháp lý cho dự án trước khi tìm kiếm hướng đi mới.

Song song với quá trình xử lý hợp đồng, TISCO tăng cường bảo quản tài sản và thiết bị nhằm hạn chế xuống cấp sau thời gian dài “đắp chiếu”. Công ty cũng làm việc với các đơn vị tư vấn để xây dựng phương án tiếp tục triển khai dự án trong giai đoạn tới. Những động thái này cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì mục tiêu khôi phục dự án khi điều kiện cho phép.

Trong quá trình tìm kiếm đối tác, TISCO đã tiếp xúc và trao đổi với TMK - tập đoàn có sản phẩm xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia. Hai bên từng có buổi làm việc vào tháng 10/2025 nhằm xúc tiến khả năng hợp tác. Phía TMK đánh giá cao năng lực sản xuất, hệ thống dây chuyền cũng như chất lượng nguồn nhân lực của TISCO, đồng thời cho rằng việc làm chủ công nghệ ống thép liền mạch có thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên quan đến hợp đồng với MCC, ngày 17/04/2025, hai bên đã ký thỏa thuận thanh lý gói thầu EPC số 1. Theo đó, TISCO không phải thanh toán các chi phí còn lại đối với phần thiết kế và thiết bị chưa bàn giao hoặc chưa sử dụng. Đồng thời, MCC chấp nhận bồi thường cho TISCO hơn 12,68 triệu USD, khoản tiền được thanh toán theo nhiều đợt gắn với tiến độ bàn giao và hoàn tất thủ tục.

Tính đến cuối năm 2025, TISCO đã nhận hơn 3,17 triệu USD từ phía nhà thầu. Việc xử lý dần các tồn tại tài chính và pháp lý được xem là điều kiện cần để dự án có thể tái khởi động trong thời gian tới. Tuy vậy, triển vọng triển khai thực tế vẫn phụ thuộc vào khả năng thu xếp nguồn vốn, lựa chọn đối tác phù hợp và hiệu quả phương án kỹ thuật khi dự án được khởi động trở lại.