Cổ phiếu dầu khí, phân bón bứt phá sau tuyên bố mới của Mỹ với Iran, VN-Index lấy lại mốc 1.800 điểm

Thị trường chứng khoán Việt Nam đảo chiều mạnh trong phiên chiều 14/7 khi dòng tiền quay trở lại nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ diễn biến giá dầu thế giới. Kết phiên, VN-Index tăng 6,09 điểm lên 1.806,63 điểm, trong khi độ rộng trên HoSE cải thiện rõ rệt với 191 mã tăng và 113 mã giảm, trái ngược hoàn toàn so với trạng thái tiêu cực của phiên sáng.

Tâm điểm của thị trường là nhóm dầu khí và phân bón. PVD tăng kịch trần, BSR tăng 5,6%, PVS tăng 4,9%, OIL tăng 4,2%. Đà tăng cũng lan sang nhóm phân bón khi DPM tăng 4,27%, DCM tăng 2,8% và BFC tăng 2,7%, trở thành những cổ phiếu đóng góp đáng kể cho nhịp hồi của thị trường.

Động lực đến từ diễn biến mới tại Trung Đông. Ngày 13/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, đồng thời đề xuất áp dụng mức phí bảo vệ tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với các lô hàng đi qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô giao dịch toàn cầu, khiến thị trường lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Giá dầu phản ứng gần như ngay lập tức. Kết thúc phiên 13/7, dầu Brent tăng 9,6%, lên 83,30 USD/thùng, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 5/2020. Đến chiều 14/7, giá dầu tiếp tục tăng thêm 2,8%, lên 85,62 USD/thùng, tạo động lực cho nhóm cổ phiếu dầu khí trên nhiều thị trường, trong đó có Việt Nam.

Theo đánh giá của Chứng khoán BIDV (BSC), căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang đóng vai trò là chất xúc tác ngắn hạn đối với nhóm hàng hóa, đặc biệt là dầu thô và phân bón. Trên cơ sở đó, BSC tiếp tục duy trì quan điểm tích cực đối với các doanh nghiệp có hoạt động gắn với hai nhóm hàng hóa này.

Đối với nhóm dầu khí thượng nguồn như PVD và PVS, BSC cho rằng giá dầu tăng trước hết tạo hiệu ứng tích cực lên tâm lý thị trường. Dù diễn biến địa chính trị chưa làm thay đổi ngay triển vọng kinh doanh cốt lõi, nhóm cổ phiếu này vẫn được đánh giá có dư địa khi mặt bằng định giá hiện thấp hơn khoảng 35-54% so với mức trung vị trong 5 năm gần đây.

Ở nhóm phân bón, triển vọng được hỗ trợ từ nguy cơ gián đoạn hoạt động logistics tại Trung Đông. Theo BSC, nếu nguồn cung ure xuất khẩu qua khu vực này suy giảm, giá ure thế giới có thể tiếp tục phục hồi. Đây là yếu tố hỗ trợ các doanh nghiệp như Đạm Cà Mau (DCM) và Đạm Phú Mỹ (DPM) cải thiện giá bán, trong khi chi phí sản xuất vẫn hưởng lợi từ nguồn khí đầu vào trong nước.

Đáng chú ý, nhịp hồi của thị trường chiều 14/7 không đi kèm sự bùng nổ thanh khoản. Giá trị khớp lệnh trên HoSE trong phiên chiều đạt khoảng 6.746 tỷ đồng, chỉ tăng gần 14% so với buổi sáng. Điều này cho thấy đà phục hồi chủ yếu đến từ việc áp lực bán suy yếu, thay vì dòng tiền mới đổ vào mạnh mẽ sau phiên điều chỉnh trước đó.

Khối ngoại cũng cải thiện giao dịch trong phiên chiều khi chuyển từ trạng thái bán ròng gần 276 tỷ đồng buổi sáng sang mua ròng khoảng 80 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính chung cả ngày, nhà đầu tư nước ngoài vẫn duy trì bán ròng, tập trung ở CTG, VIC, VPB, FPT và VCI, trong khi mua ròng đáng chú ý tại BSR, PNJ và STB.

Theo các chuyên gia, diễn biến của nhóm dầu khí và phân bón cho thấy thị trường đang phản ứng khá nhanh với các cú sốc địa chính trị. Tuy nhiên, khả năng duy trì đà tăng sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo tại Trung Đông, xu hướng của giá dầu và mức độ chuyển hóa đà tăng của giá hàng hóa thành kết quả kinh doanh của từng doanh nghiệp.