Chính phủ đề xuất 5 nhóm cơ chế đặc thù đẩy nhanh các dự án phục vụ APEC 2027

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn sáng 3/8 đã trình Quốc hội dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Dự thảo được đề nghị xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn tại kỳ họp không thường lệ tháng 8.

Theo Chính phủ, dự thảo tập trung vào 5 nhóm chính sách, gồm quy hoạch; kiến trúc và đổ thải chất thải xây dựng; khai thác, thu hồi khoáng sản; đầu tư công; đầu tư kinh doanh và dự án theo phương thức đối tác công tư (PPP). Mục tiêu là tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư để đáp ứng tiến độ tổ chức APEC 2027.

Đối với các dự án đã triển khai nhưng còn vướng thủ tục, Chính phủ đề xuất cho phép tiếp tục thực hiện trong quá trình hoàn thiện hồ sơ theo cơ chế đặc thù. Quy hoạch được điều chỉnh theo trình tự rút gọn, trong khi các dự án đầu tư công và đầu tư kinh doanh được áp dụng thủ tục đặc biệt nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Dự thảo cũng đề xuất không bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc đối với một số công trình phục vụ APEC 2027. Đối với chất thải xây dựng, cho phép đổ tạm tại các vị trí do cơ quan có thẩm quyền lựa chọn và giám sát, đồng thời yêu cầu hoàn trả mặt bằng sau khi công trình hoàn thành.

Ở lĩnh vực khoáng sản, Chính phủ đề xuất khối lượng khoáng sản đã khai thác, thu hồi trước khi được cấp phép sẽ được tính vào tổng khối lượng được cấp phép sau này hoặc được miễn thủ tục cấp phép trong trường hợp hoạt động khai thác đã chấm dứt. Cơ chế này nhằm xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Đối với các dự án đối ứng thuộc hợp đồng BT đã thi công nhưng chưa hoàn tất thủ tục, Chính phủ đề xuất cho phép giao đất theo từng phần. Giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư được xác định theo giá đất cụ thể tại thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt.

Theo Chính phủ, các công trình phục vụ APEC 2027 phải hoàn thành trước thời điểm diễn ra hội nghị từ 3-6 tháng để vận hành thử và kiểm tra tổng thể. Trong khi đó, đây đều là các dự án quy mô lớn, triển khai đồng thời trong thời gian ngắn tại địa bàn có điều kiện đặc thù về thời tiết, quốc phòng, an ninh và môi trường. Nếu thực hiện đầy đủ quy trình thông thường, thời gian chuẩn bị đầu tư có thể kéo dài 18-36 tháng, thậm chí lâu hơn.

Chính phủ cho biết, trong quá trình triển khai, UBND tỉnh An Giang và các nhà đầu tư đã thực hiện một số hạng mục khi còn vướng các thủ tục về quy hoạch, đầu tư, đất đai, khoáng sản, xây dựng và môi trường. Vì vậy, việc ban hành nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý để tháo gỡ các vướng mắc, bảo đảm tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027.

Thẩm tra dự thảo, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản đồng tình với việc ban hành cơ chế đặc thù, song đề nghị Chính phủ làm rõ căn cứ áp dụng các thủ tục đặc biệt, bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của việc tính tiến độ từ thời điểm bàn giao mặt bằng và quy định không phải thông báo khởi công, nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo báo cáo, tỉnh An Giang hiện triển khai 21 dự án phục vụ APEC 2027. Trong đó, Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC có tổng diện tích sàn hơn 152.000 m², là một trong những công trình trọng điểm của sự kiện.