Yên rơi gần 160 JPY/USD, BOJ đối mặt áp lực tăng lãi suất trong tháng 4

Dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát lõi tại Tokyo – chỉ báo sớm cho xu hướng giá cả toàn quốc – tăng 2,3% trong tháng 3, giảm nhẹ so với mức 2,5% của tháng trước. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, xu hướng hạ nhiệt này khó duy trì khi giá năng lượng tăng và chi phí nhập khẩu leo thang do đồng yên mất giá.

Ông Masato Koike, kinh tế trưởng tại Viện Sompo Plus, nhận định áp lực chi phí từ xung đột Trung Đông sẽ lan rộng, không chỉ dừng lại ở năng lượng mà còn ảnh hưởng đến nhiều nhóm hàng hóa khác. Trong khi đó, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cũng thừa nhận biến động tỷ giá đang trở thành yếu tố then chốt tác động đến lạm phát và nền kinh tế.

Đồng yên đã suy yếu mạnh kể từ khi căng thẳng địa chính trị leo thang, có thời điểm vượt ngưỡng tâm lý 160 JPY/USD và hiện vẫn dao động quanh mức 159,57 JPY/USD. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về khả năng can thiệp của chính phủ Nhật Bản để ổn định thị trường ngoại hối.

Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cảnh báo Tokyo sẵn sàng hành động trước các biến động tỷ giá mang tính đầu cơ, nhấn mạnh tác động tiêu cực của đồng yên yếu đến đời sống người dân và hoạt động kinh tế.

Ở góc độ doanh nghiệp, khảo sát Tankan của BOJ cho thấy kỳ vọng lạm phát tiếp tục gia tăng. Các doanh nghiệp dự báo lạm phát đạt 2,6% trong một năm tới, cao hơn mức 2,4% trước đó, và duy trì quanh 2,5% trong trung và dài hạn – mức cao nhất từ trước đến nay.

Theo bà Mari Iwashita, chiến lược gia tại Nomura Securities, chi phí nhiên liệu tăng cao buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán, qua đó củng cố xu hướng lạm phát. Điều này làm gia tăng áp lực buộc BOJ phải hành động sớm hơn dự kiến.

Sau khi nâng lãi suất lên 0,75% – mức cao nhất trong 30 năm – vào cuối năm 2025, BOJ đã tạm dừng trong những tháng đầu năm. Tuy nhiên, với lạm phát duy trì trên mục tiêu 2% trong gần 4 năm, ngân hàng trung ương này liên tục phát tín hiệu sẵn sàng thắt chặt chính sách.

Ông Koji Nakamura, Giám đốc điều hành BOJ phụ trách chính sách tiền tệ, cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục tăng lãi suất nếu các dự báo kinh tế và lạm phát phù hợp, đồng thời nhấn mạnh quyết định sẽ dựa trên dữ liệu cập nhật tại từng cuộc họp.

Giới phân tích cho rằng diễn biến của đồng yên sẽ là yếu tố quyết định. Theo ông Marcel Thieliant (Capital Economics), khảo sát doanh nghiệp cho thấy tác động của cú sốc năng lượng chưa được phản ánh đầy đủ, qua đó củng cố khả năng BOJ nâng lãi suất ngay trong tháng 4.

Hiện thị trường đang đặt cược khoảng 70% khả năng BOJ tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách ngày 27–28/4.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng khuyến nghị Nhật Bản tiếp tục lộ trình tăng lãi suất, dù nền kinh tế phải đối mặt với những rủi ro mới từ địa chính trị. Theo IMF, lạm phát được kỳ vọng sẽ quay về mục tiêu 2% vào năm 2027, tạo dư địa cho BOJ dần đưa chính sách tiền tệ về trạng thái trung lập.

Tổng thể, áp lực từ đồng yên yếu, giá dầu tăng và kỳ vọng lạm phát gia tăng đang đẩy BOJ vào thế khó, khi phải cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát giá cả. Quyết định trong tháng 4 tới có thể trở thành bước ngoặt quan trọng đối với chính sách tiền tệ của Nhật Bản.