Việt Nam - Nga thúc đẩy các trụ cột hợp tác chiến lược, hướng tới kim ngạch 15 tỷ USD

Quan hệ Việt Nam - Nga đang bước vào giai đoạn mới với trọng tâm là chuyển các cam kết chính trị cấp cao thành những dự án hợp tác cụ thể. Tại cuộc hội kiến diễn ra ngày 18/6 ở thành phố Kazan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thống nhất thúc đẩy hàng loạt lĩnh vực hợp tác trọng điểm, từ năng lượng, thương mại, đầu tư đến khoa học - công nghệ, giáo dục và giao lưu nhân dân.

Diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga, cuộc gặp cho thấy hai bên đang nỗ lực duy trì đà phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu tiếp tục biến động. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Nga tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời đánh giá cao vai trò kết nối của Việt Nam với ASEAN và các sáng kiến hợp tác khu vực.

Về phía Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng tái khẳng định Nga là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Theo Thủ tướng, sau chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2025, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể các thỏa thuận đạt được và thường xuyên theo dõi tiến độ thực hiện nhằm bảo đảm các cam kết sớm đi vào thực tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của cuộc hội kiến là việc hai bên nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Trong bối cảnh Việt Nam đang tái khởi động chương trình điện hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng dài hạn, đây được xem là bước đi quan trọng trong hợp tác năng lượng giữa hai nước.

Không chỉ điện hạt nhân, hai nhà lãnh đạo tiếp tục xác định năng lượng, dầu khí và điện lực là những trụ cột chiến lược của quan hệ Việt Nam - Nga. Đây là những lĩnh vực đã có nền tảng hợp tác hàng chục năm và được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực trong giai đoạn phát triển mới.

Bên cạnh năng lượng, hợp tác kinh tế - thương mại cũng được đặt ở vị trí ưu tiên. Hai bên thống nhất hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 15 tỷ USD trong thời gian tới. Đây là mục tiêu tham vọng nếu so với quy mô thương mại hiện nay, nhưng phản ánh quyết tâm mở rộng hợp tác kinh tế trong bối cảnh các doanh nghiệp hai nước đang tìm kiếm những dư địa tăng trưởng mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam và Nga nhất trí tiếp tục mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp khai khoáng, giao thông vận tải, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt và phát triển các hành lang logistics xuyên biên giới. Đặc biệt, các tuyến vận tải liên vận đường sắt qua Trung Quốc và kết nối với Liên minh Kinh tế Á - Âu được xem là những mắt xích quan trọng giúp giảm chi phí logistics và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị phía Nga tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Nga, đặc biệt là nông sản và thủy sản. Việt Nam mong muốn Nga sớm dỡ bỏ các hạn chế đối với một số cơ sở chế biến thủy hải sản, đồng thời mở rộng danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường Nga và các nước thuộc Liên minh Kinh tế Á - Âu.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đề xuất hai bên xem xét sửa đổi Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á - Âu theo hướng tạo thuận lợi hơn cho thương mại song phương. Trong đó, việc xóa bỏ hoàn toàn các biện pháp phòng vệ ngưỡng đối với hàng dệt may và giày dép của Việt Nam được xem là một trong những nội dung quan trọng nhằm mở rộng xuất khẩu.

Ngoài các lĩnh vực kinh tế, hai bên nhất trí tiếp tục duy trì đối thoại thường xuyên ở tất cả các cấp và các kênh hợp tác. Hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục được xác định là trụ cột chiến lược trong quan hệ song phương, trong đó có các nội dung liên quan đến an ninh mạng, đào tạo và giao lưu quân sự.

Các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân cũng được hai bên dành sự quan tâm đặc biệt. Tổng thống Vladimir Putin bày tỏ mong muốn mở rộng việc giảng dạy tiếng Nga tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, đồng thời khẳng định Nga sẽ tiếp tục hỗ trợ sinh viên Việt Nam học tập và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục của nước này.

Hai bên cũng thống nhất thúc đẩy việc thành lập Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Nga, xem xét xây dựng Trường Nga tại Hà Nội và tổ chức Mùa Văn hóa Nga tại Việt Nam vào năm 2027. Những hoạt động này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng xã hội bền vững hơn cho quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia.

Nhìn rộng hơn, cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Vladimir Putin cho thấy quan hệ Việt Nam - Nga đang bước vào giai đoạn nhấn mạnh hiệu quả thực thi. Nếu các dự án lớn trong lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, thương mại và logistics được triển khai đúng lộ trình, quan hệ song phương không chỉ được củng cố về mặt chính trị mà còn có thể tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế trong những năm tới.