Vay 5.833 lượng vàng giá 17,5 triệu, một doanh nghiệp ôm khoản nợ hơn 2.400 tỷ

Khoản vay vàng từ hơn 15 năm trước đang trở thành “gánh nặng khổng lồ” với một doanh nghiệp thủy sản, khi giá vàng tăng mạnh khiến nghĩa vụ nợ phình lên hơn 2.400 tỷ đồng. Khiến một doanh nghiệp hiện rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán.

Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với khoản lỗ kỷ lục 1.153 tỷ đồng, nâng tổng lỗ lũy kế lên khoảng 2.700 tỷ đồng. Con số này đặc biệt đáng chú ý khi vốn điều lệ của doanh nghiệp chỉ ở mức 88 tỷ đồng.

Tại thời điểm 31/12/2025, tổng tài sản của APT đạt khoảng 195 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu âm hơn 2.600 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả lên tới 2.800 tỷ đồng, phần lớn là nghĩa vụ với Ngân hàng Sacombank.

Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ khoản vay từ năm 2009, khi APT vay 103 tỷ đồng và 5.833 lượng vàng SJC từ Ngân hàng Phương Nam (nay đã sáp nhập vào Sacombank), với giá quy đổi khoảng 17,66 triệu đồng/lượng.

Tuy nhiên, khi giá vàng tăng mạnh, nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp cũng bị “khuếch đại”. Tại ngày 31/12/2025, khoản vay vàng này được đánh giá lại theo giá thị trường lên tới 891 tỷ đồng tiền gốc, tăng khoảng 500 tỷ đồng so với năm trước, tương ứng mức giá vàng tăng từ 84,2 triệu lên 152,8 triệu đồng/lượng.

Tính cả gốc và lãi, tổng dư nợ liên quan đến khoản vay vàng đã vượt 2.400 tỷ đồng, chưa bao gồm gần 300 tỷ đồng vay bằng tiền đồng. Báo cáo tài chính cho biết doanh nghiệp hiện không có khả năng thanh toán các nghĩa vụ này.

Áp lực tài chính đã kéo dài trong nhiều năm. Tháng 5/2022, Sacombank đã khởi kiện APT để thu hồi nợ. Đến năm 2025, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) – cổ đông sở hữu 30% vốn – cũng khởi kiện đòi khoản nợ gần 25 tỷ đồng.

Về cơ cấu cổ đông, APT hiện có hai cổ đông lớn là Satra và Công ty TNHH Tập đoàn Somo Việt Nam (sở hữu 41,1%). Chủ tịch HĐQT là ông Nguyễn Lâm Vinh Huy – người từng giữ vị trí Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Nam và có liên quan đến lĩnh vực kinh doanh vàng.

Đáng chú ý, tại thời điểm phát sinh khoản vay năm 2009, cổ đông lớn nhất của APT là ông Trần Phát Minh (sở hữu hơn 36%), đồng thời giữ vị trí Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Nam. Sau đó, ông Minh từng đảm nhiệm vai trò Chủ tịch APT và có thời gian là lãnh đạo tại một số ngân hàng khác.

Trường hợp của APT cho thấy rủi ro lớn từ việc vay bằng vàng trong bối cảnh giá kim loại quý biến động mạnh. Khi giá vàng tăng, nghĩa vụ nợ không chỉ tăng theo mà còn có thể vượt xa khả năng tài chính của doanh nghiệp, tạo ra áp lực kéo dài và khó xử lý.