Từ phóng viên bất động sản đến ‘bà trùm’ đế chế Longfor: Hành trình leo đỉnh và ‘cú ngã trời giáng’ của nữ tỷ phú tự thân đình đám

Từ nhà máy, tòa soạn đến ý tưởng khởi nghiệp

Wu Yajun sinh năm 1964 tại Trùng Khánh trong một gia đình bình thường. Năm 1984, bà tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Hàng hải (chuyên sâu về hệ thống động lực ngư lôi) tại Đại học Bách khoa Tây Bắc, tỉnh Thiểm Tây. Sau khi ra trường, bà làm kỹ thuật viên tại nhà máy Qianwei Meter với mức lương chỉ khoảng 16 USD/tháng, kéo dài đến năm 1988. Giai đoạn 1988-1993, bà chuyển sang làm phóng viên, biên tập viên tại Hãng tin China Shirong, chuyên theo dõi lĩnh vực bất động sản - công việc giúp bà tiếp xúc trực tiếp với các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong ngành.

Theo tờ South China Morning Post, chính những trải nghiệm chật vật khi mua căn hộ đầu tiên - từ thiếu khí gas, ánh sáng kém đến dịch vụ thang máy tồi tệ - đã trở thành cú hích khiến bà quyết định khởi nghiệp. Năm 1993, Wu cùng chồng là ông Cai Kui thành lập công ty sau này trở thành Longfor Properties (Longfor Group) tại quê nhà Trùng Khánh.

Xây dựng đế chế Longfor và ngôi vị người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc

Năm 1997, Longfor bán dự án căn hộ đầu tiên tại Trùng Khánh với giá khoảng 157 USD/m² - cao gấp đôi thu nhập hộ gia đình trung bình Trung Quốc thời điểm đó. Dù giá cao, dự án vẫn gây tiếng vang nhờ chất lượng xây dựng và không gian xanh, khác biệt với số đông dự án chạy theo số lượng lúc bấy giờ. Từ đó, Longfor theo đuổi chiến lược phát triển thận trọng, ưu tiên chất lượng và quản trị chuyên nghiệp hơn là mở rộng nóng. Wu giữ vai trò CEO từ 2005-2011 trước khi chuyển sang ghế Chủ tịch; năm 2009, bà đưa Longfor niêm yết tại Hong Kong, huy động được khoảng 912 triệu USD.

Năm 2012, Wu Yajun trở thành người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc với tài sản ước tính 6,2 tỷ USD theo Forbes. Đến năm 2017, bà xếp thứ 7 trong danh sách nữ tỷ phú tự thân giàu nhất toàn cầu với 4,6 tỷ USD; tài sản tiếp tục tăng mạnh, đạt khoảng 18,3 tỷ USD vào tháng 4/2021 - giai đoạn đỉnh cao của thị trường bất động sản Trung Quốc trước khi ngành này bước vào khủng hoảng.

Cú ngã từ cuộc ly hôn và những biến động không ngừng

Cũng trong năm 2012 - năm bà đạt ngôi vị giàu nhất, Wu Yajun ly hôn chồng là ông Cai Kui. Theo thỏa thuận ly hôn, bà chuyển gần 30% cổ phần Longfor cho chồng cũ, khiến tài sản của bà giảm từ 6,2 tỷ USD xuống còn khoảng 4,2 tỷ USD chỉ trong thời gian ngắn, đồng thời biến ông Cai Kui thành tỷ phú độc lập với tài sản riêng (từng đạt khoảng 8,7 tỷ USD vào năm 2022). Bà mất ngôi vị người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc vào tay bà Yang Huiyan của Country Garden ngay sau đó.

Tháng 11/2018, Wu rời ghế Chủ tịch Longfor, chuyển 44% cổ phần cho con gái Cai Xinyi vì mục đích kế hoạch tài sản và kế nghiệp gia đình - dù Bloomberg vẫn tiếp tục tính tài sản này vào khối tài sản của bà. Đến tháng 3/2019, Barron's ghi nhận sau 7 năm, Wu một lần nữa trở lại vị trí người phụ nữ tự thân giàu nhất thế giới. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng tín dụng và suy thoái bất động sản Trung Quốc từ năm 2021 đã khiến tài sản của bà sụt giảm đáng kể: từ 18,3 tỷ USD (2021) xuống 15,2 tỷ USD (2022), và tiếp tục giảm qua các năm sau đó cùng đà lao dốc chung của ngành. Theo dữ liệu Forbes, tính đến giữa năm 2026, tài sản của Wu Yajun ở mức khoảng 5,3 tỷ USD, xếp hạng 623 trong danh sách tỷ phú thế giới.

Dù trải qua nhiều biến động, Wu Yajun vẫn được biết đến với phong cách sống cực kỳ kín tiếng - nguyên tắc "ba không": không ký tên công khai, không lên hình, không nhận phỏng vấn. Năm 2003, do thiếu thông tin công khai, tên bà từng bị ghi nhầm thành nam giới trong một danh sách người giàu Trung Quốc. Bà từng giải thích đơn giản rằng bản thân không có gì đặc biệt để người khác phải bàn tán, và chỉ tập trung vào công việc kinh doanh của mình. Hành trình của Wu - từ phóng viên bất động sản đến tỷ phú tự thân, rồi vượt qua cả biến cố hôn nhân và khủng hoảng ngành - vẫn được xem là một trong những câu chuyện khởi nghiệp tiêu biểu nhất của giới doanh nhân nữ Trung Quốc.