Truy xuất nguồn gốc hàng hóa: Lá chắn chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng

Hiện nay, 'truy xuất nguồn gốc' đã trở thành một yêu cầu thiết yếu đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường. Dạo quanh các siêu thị hay chợ truyền thống, không khó để bắt gặp hình ảnh người tiêu dùng cẩn thận cầm điện thoại quét mã vạch sản phẩm trước khi quyết định chọn mua. Tuy nhiên, phần lớn chúng ta vẫn đang nhầm lẫn giữa việc quét mã QR chỉ để xem thông tin website quảng cáo thông thường với việc truy xuất nguồn gốc thực sự.

Thực tế thị trường cho thấy, vấn nạn hàng giả, hàng nhái đang diễn biến hết sức phức tạp. Các đối tượng gian lận hiện nay không chỉ làm giả bao bì, mà còn tinh vi đến mức sao chép y hệt các mã số, tem QR chính hãng để đánh lừa công cụ quét mã. Lợi dụng kẽ hở này, việc làm giả tem nhãn, mã vạch đang trở thành thủ đoạn phổ biến để tuồn hàng kém chất lượng vào các chuỗi cung ứng, qua mặt cả người tiêu dùng lẫn lực lượng chức năng.

Để giải quyết triệt để tình trạng trên, dưới góc độ cơ quan quản lý chuyên ngành, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Đặc biệt, Bộ Công Thương hiện đã đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tập trung tại nền tảng trực tuyến verigoods.vn. Hệ thống này không chỉ giúp người tiêu dùng tra cứu thông tin miễn phí, phản ánh trực tiếp về tính xác thực của sản phẩm, mà còn được bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia. Việc quy tụ dữ liệu truy xuất về một hệ thống chuẩn mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Dưới góc độ của các đơn vị phân phối, bán lẻ trên thị trường, việc minh bạch nguồn gốc không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cam kết bảo vệ an toàn cho khách hàng, đồng thời đòi hỏi sự chủ động từ chính người mua. Để hỗ trợ tốt nhất cho người tiêu dùng tra cứu, các biện pháp công nghệ tích hợp trên tem truy xuất cũng đang được nâng cấp mạnh mẽ, chuyển từ việc chống giả bị động sang chống giả chủ động.

Minh bạch hóa nguồn gốc hàng hóa thông qua hệ thống truy vết chuẩn quốc gia là nền tảng cốt lõi để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ giữa hệ thống pháp lý nghiêm minh, giải pháp công nghệ tiên tiến và đặc biệt là ý thức chủ động kiểm tra nguồn gốc từ chính người tiêu dùng.

Thay vì chỉ coi việc quét mã QR như một thói quen, mỗi người dân cần tự trang bị kiến thức để nhận diện các nền tảng truy xuất chính thống. Đặc biệt, khi phát hiện sản phẩm có thông tin mập mờ, mã vạch cảnh báo lỗi hoặc có dấu hiệu bị sao chép. Hãy mạnh dạn lên tiếng, phản ánh đến lực lượng Quản lý thị trường và các cơ quan chức năng bảo vệ người tiêu dùng. Sự khắt khe của người mua chính là màng lọc tốt nhất để loại bỏ hàng giả, hàng nhái, bảo vệ sức khỏe bản thân và tiếp sức cho những doanh nghiệp chân chính.