SGI Capital cảnh báo khả năng xuất hiện nhịp bán chung trước khi thị trường hồi phục và phân hóa

Trong báo cáo mới nhất, SGI Capital nhận định Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang tiếp tục nỗ lực ổn định mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh áp lực lạm phát và lãi suất toàn cầu gia tăng.

Theo tổ chức này, các biện pháp điều hành thời gian qua đã phần nào kiềm chế đà tăng của lãi suất. NHNN đồng thời định hướng dòng vốn vào các dự án quy mô lớn thông qua việc nới giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan, lên tối đa lần lượt 38% và 52% vốn tự có của ngân hàng thương mại.

Trước đó, theo Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, NHNN dự kiến áp dụng lộ trình giảm dần tỷ lệ cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan. Từ đầu năm 2029, các tỷ lệ này lần lượt giảm xuống 10% và 15% vốn tự có nhằm hạn chế rủi ro tập trung tín dụng.

Áp lực tỷ giá và lạm phát gia tăng

SGI Capital đánh giá tỷ giá thời gian qua tương đối ổn định, trong đó có thời điểm tỷ giá trên thị trường tự do thấp hơn tỷ giá chính thức.

Theo tổ chức này, việc kiểm soát dòng vốn vào các kênh đầu cơ và tích trữ như tiền số, vàng và ngoại tệ góp phần cải thiện vòng quay tiền trong nền kinh tế và khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng.

Cùng với đó, nhập siêu giảm mạnh trong tháng 8 và nguồn vốn ngoại tệ quốc tế được các ngân hàng huy động gần đây đã góp phần tăng nguồn cung tín dụng USD cho nền kinh tế, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngoại tệ trong nước.

Mặt bằng lãi suất tiền gửi VND tăng cũng làm gia tăng sức hấp dẫn của đồng nội tệ, qua đó giảm nhu cầu nắm giữ ngoại tệ. SGI Capital cho rằng những yếu tố này giúp áp lực tỷ giá trước mắt được kiểm soát, tạo thêm dư địa cho NHNN trong điều hành lãi suất.

Tuy nhiên, tổ chức này lưu ý áp lực điều hành chính sách tiền tệ có thể gia tăng trong những tháng cuối năm. Đà tăng của giá xăng dầu, chi phí vận tải và giá hàng hóa toàn cầu, cùng nhu cầu tăng trưởng trong nước và tốc độ tăng cung tiền trong hai năm qua, có thể tạo thêm sức ép lên lạm phát.

CPI và lạm phát lõi trong tháng 8 đã tiệm cận mức trần 4,5%. Theo SGI Capital, nếu giá dầu duy trì ở mặt bằng hiện tại, CPI cuối năm có thể vượt 5% do tác động vòng hai.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất toàn cầu tăng khiến việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế trở nên khó khăn và đắt đỏ hơn. SGI Capital cho rằng các khoản huy động ngoại tệ quốc tế đang giúp giảm áp lực tỷ giá và thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng áp lực này có thể quay trở lại vào cuối năm 2026 và trong năm 2027 khi các ngân hàng thu hẹp dư địa huy động.

Lãi suất cao gây sức ép lên bất động sản và tín dụng

Theo SGI Capital, mặt bằng lãi suất trong nước thời gian qua tương đối ổn định. Lãi suất huy động trung và dài hạn tăng, trong khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng giảm trở lại nhờ thanh khoản được hỗ trợ qua kênh OMO.

Tuy nhiên, nhu cầu vốn dài hạn cho các dự án hạ tầng và bất động sản vẫn lớn, khiến tín dụng ngân hàng tiếp tục đóng vai trò quan trọng và có thể tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất cho vay.

Điều này có thể hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng trong ngắn hạn, nhưng đồng thời làm giảm nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. SGI Capital cũng cảnh báo nguy cơ nợ xấu và rủi ro lệch kỳ hạn trong cơ cấu huy động - cho vay.

Trên thị trường bất động sản, nguồn cung mới từ các chủ đầu tư đang phải cạnh tranh với nguồn cung thứ cấp. Trong khi đó, nhu cầu vay mua nhà, vốn chiếm trung bình khoảng 80% tổng cầu tại nhiều dự án, được cho là đang giảm mạnh do lãi suất tăng.

SGI Capital cho rằng quá trình giảm đòn bẩy nợ đã bắt đầu ở một bộ phận cá nhân và doanh nghiệp có khả năng quản trị rủi ro tốt. Ngược lại, những chủ thể phải tiếp tục vay để đảo nợ và duy trì hoạt động có thể đối mặt rủi ro cao hơn, đồng thời làm gia tăng cạnh tranh lãi suất và áp lực thanh khoản.

“Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp bất động sản đã xuất hiện mốc 13%/năm gần đây và chúng tôi sẽ đặc biệt chú ý tới chỉ báo này thời gian tới”, SGI Capital cho biết.

Tổ chức này cũng nhận định nhiều khoản vay mua nhà và ô tô sau giai đoạn hưởng lãi suất thấp trong 1-2 năm qua đang tăng lên mức 13-16%/năm. Việc lãi suất tăng mạnh sau thời gian ưu đãi có thể tạo áp lực lên dòng tiền của những người vay với mức dự phòng tài chính hạn chế.

Trong trường hợp giá bất động sản giảm và thanh khoản thị trường suy yếu, một bộ phận người vay có thể phải bán tài sản để giảm dư nợ và trang trải chi phí. Theo SGI Capital, diễn biến này cũng có thể tác động đến nguồn vốn dành cho đầu tư chứng khoán.

Thị trường có thể xuất hiện nhịp bán đồng loạt

Đối với thị trường chứng khoán, SGI Capital cho rằng việc Việt Nam được nâng hạng vào rổ chỉ số FTSE EM có thể tạo điều kiện thu hút thêm dòng vốn chủ động, trong bối cảnh rủi ro tỷ giá giảm bớt.

Trong tháng 8, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng chậm lại, còn hơn 1.300 tỷ đồng. SGI Capital đánh giá đây là tín hiệu tích cực, cho thấy áp lực bán ròng của khối ngoại có dấu hiệu giảm.

Tuy nhiên, dòng tiền trong nước đang chịu sức ép từ mặt bằng lãi suất tiền gửi cao, với mức 8-9%/năm cho một số kỳ hạn 6-12 tháng. Trong khi đó, chi phí huy động vốn của các công ty chứng khoán để phục vụ cho vay margin cũng tăng khi phải cạnh tranh với các kênh đầu tư và tín dụng khác.

SGI Capital cảnh báo lạm phát và lãi suất duy trì ở mức cao, cả trong nước lẫn quốc tế, sẽ là thách thức đối với dòng tiền nội, đặc biệt với các tài khoản đang sử dụng tỷ lệ margin cao và nắm giữ nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất.

Về diễn biến chỉ số, VN-Index đã tăng trở lại gần vùng đỉnh trong thời điểm thị trường chờ sự kiện nâng hạng vào tháng 9. SGI Capital cho rằng lịch sử cho thấy các thị trường chứng khoán thường có diễn biến tích cực trong 6-12 tháng trước thời điểm nâng hạng, nhưng có thể chịu áp lực chốt lời và điều chỉnh trong 3-6 tháng sau đó.

Cùng với xu hướng lãi suất và lạm phát toàn cầu tăng, rủi ro thuế quan từ Mỹ và nhu cầu thanh khoản thường cao hơn vào cuối năm, SGI Capital đánh giá những tháng tới sẽ là giai đoạn thử thách đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo SGI Capital, trong những giai đoạn xảy ra đổ vỡ thanh khoản, thị trường có thể xuất hiện tình trạng bán đồng loạt, khiến nhiều nhóm cổ phiếu giảm cùng chiều bất kể chất lượng doanh nghiệp. Mục tiêu của quá trình này là giảm mạnh tỷ lệ margin trên toàn thị trường trước khi bước vào nhịp hồi phục và phân hóa.

“Bối cảnh hiện nay đang hội tụ điều kiện cần với nhiều yếu tố rủi ro cộng hưởng cả trong nội tại và môi trường quốc tế, có thể kích hoạt xu hướng giảm và vòng xoáy hạ đòn bẩy trên diện rộng”, SGI Capital nhận định.

Tuy nhiên, tổ chức này cho rằng nếu kịch bản trên xảy ra, quá trình điều chỉnh cũng có thể mở ra cơ hội đầu tư vào những doanh nghiệp có nền tảng tốt với mức định giá hấp dẫn hơn.

“Điều kiện đủ là chúng ta phải đủ kiên nhẫn và luôn chuẩn bị sẵn sàng sức mua”, SGI Capital cho biết.