Nhà đầu tư chứng khoán "nín thở" trước biến số mới

Phiên giao dịch đêm 5/6 đã phần nào phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng đó. Chứng khoán Mỹ, Bitcoin, dầu và vàng đồng loạt giảm mạnh, trong khi USD và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng vọt. Trạng thái "risk-off" xuất hiện trên diện rộng khi dòng tiền rời bỏ các tài sản rủi ro để tìm đến những kênh trú ẩn an toàn hơn.

Theo ông Bùi Văn Huy, Phó Giám đốc FIDT, diễn biến này cho thấy thị trường đang định giá lại triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Trong bối cảnh lạm phát chưa thực sự được kiểm soát và nền kinh tế vẫn duy trì sức chống chịu đáng kể, khả năng FED duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, thậm chí quay lại chu kỳ thắt chặt, đang được giới đầu tư đặt lên bàn cân.

Áp lực đến từ nhiều phía. Trước hết là nguy cơ căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, có thể tạo ra cú sốc nguồn cung trên thị trường năng lượng và kéo theo áp lực lạm phát mới. Bên cạnh đó, các tín hiệu giá cả tại Mỹ vẫn chưa cho thấy xu hướng hạ nhiệt rõ ràng. Mô hình Nowcast của Fed Cleveland dự báo CPI tháng 5/2026 tăng 0,46% so với tháng trước, trong khi CPI tháng 4 đã ở mức 3,8%, cao nhất kể từ tháng 5/2023.

Thị trường lao động cũng tiếp tục củng cố quan điểm rằng FED chưa chịu nhiều áp lực phải nới lỏng chính sách. Tháng 5, kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm mới, vượt kỳ vọng của thị trường, còn tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,3%. Những dữ liệu này nhanh chóng phản ánh vào kỳ vọng của giới đầu tư. Theo CME FedWatch, xác suất FED tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12/2026 đã vượt 80%.

Đối với Việt Nam, tác động có thể không xuất hiện ngay lập tức nhưng những áp lực đáng chú ý đang dần hình thành.

Đầu tiên là tỷ giá. Khi đồng USD mạnh lên, VND tiếp tục chịu sức ép mất giá. Tỷ giá USD/VND hiện dao động quanh 26.275 - 26.330 đồng/USD, tiệm cận vùng cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, lạm phát trong nước tháng 5 đã tăng lên 5,6%, vượt mục tiêu kiểm soát dưới 4,5% của Chính phủ, còn cán cân thương mại ghi nhận áp lực kém thuận lợi hơn so với giai đoạn trước.

Áp lực tiếp theo đến từ dòng vốn ngoại. Xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã kéo dài trong nhiều năm và chưa cho thấy tín hiệu đảo chiều rõ nét. Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục đi lên cùng với sức mạnh của đồng USD được duy trì, dòng tiền quốc tế có thể tiếp tục ưu tiên các tài sản tại thị trường phát triển thay vì gia tăng tỷ trọng ở các thị trường mới nổi.

Đáng chú ý hơn là câu chuyện lãi suất. Nền kinh tế vẫn cần lượng vốn lớn để duy trì tăng trưởng, trong khi hệ thống ngân hàng tiếp tục đóng vai trò cung ứng nguồn vốn chủ đạo cho doanh nghiệp. Nếu FED thực sự quay lại chu kỳ tăng lãi suất, dư địa duy trì mặt bằng lãi suất thấp tại Việt Nam có thể bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh áp lực lạm phát chưa hoàn toàn lắng xuống.

Phiên giao dịch đêm 5/6 vì vậy không đơn thuần là một nhịp điều chỉnh của các loại tài sản toàn cầu. Đây có thể là tín hiệu cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn đánh giá lại toàn bộ kỳ vọng về chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm.

Với nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam, diễn biến của đồng USD, lợi suất trái phiếu Mỹ và các tín hiệu mới từ FED nhiều khả năng sẽ trở thành những biến số quan trọng bậc nhất. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục kéo dài, áp lực lên tỷ giá, dòng vốn và mặt bằng lãi suất trong nước có thể gia tăng, qua đó tác động trực tiếp đến định giá và tâm lý trên thị trường chứng khoán.