Ngành rau quả tự tin xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm nay

Trong vòng 5 năm trở lại đây, xuất khẩu rau quả vươn lên mạnh mẽ, đặc biệt là trái cây. Từ một ngành hàng ít người biết đến, nay rau quả đã trở thành ngành xuất khẩu chủ lực và là động lực tăng trưởng mới của nông nghiệp Việt Nam.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho thấy, vượt qua nhiều rào cản và thách thức từ bối cảnh kinh tế toàn cầu, xuất khẩu rau quả trong 4 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng rất ấn tượng khi đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng tới 22% so với cùng kỳ năm 2025. Đây không chỉ là những con số cơ học đơn thuần, mà là minh chứng rõ nét cho thấy bước chuyển mình mạnh mẽ về chất của nông sản Việt, phản ánh vị thế ngày càng vững chắc của các sản phẩm rau quả nước nhà trên bản đồ thương mại thế giới.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm hơn 50% thị phần với kim ngạch xuất khẩu vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Nổi bật, xuất khẩu rau qủa sang thị trường Trung Quốc đang có sự thay đổi căn bản. Dù xuất khẩu tiểu ngạch vẫn duy trì được lợi thế nhờ sự linh hoạt về logistics, song xuất khẩu chính ngạch đang ngày càng chiếm vị trí chủ đạo, bảo đảm tính ổn định và bền vững cho chuỗi cung ứng.

Không dừng lại ở các thị trường truyền thống, rau quả Việt Nam đang chứng minh năng lực thích ứng vượt trội tại các quốc gia vốn nổi tiếng khắt khe về hàng rào kỹ thuật. Tại xứ sở cờ hoa, số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC) chỉ ra rằng, dù nước này có xu hướng giảm nhập khẩu rau, hoa, củ, quả nói chung, nhưng riêng kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam lại lội ngược dòng tăng trưởng. Những sản phẩm chủ lực như bưởi, dừa và hàng chế biến đang dần chinh phục người tiêu dùng Mỹ nhờ đáp ứng trúng xu hướng tiêu dùng lành mạnh.

Tương tự, tại Liên minh châu Âu (EU), Ủy ban Thống kê châu Âu ghi nhận mức tăng trưởng 7,8% từ nguồn hàng Việt Nam ngay trong tháng đầu năm, bất chấp việc EU giảm nhập khẩu từ các thị trường ngoại khối. Sự tăng trưởng này khẳng định vị thế ngành rau quả Việt Nam đang ngày càng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn xanh, sạch và phát triển bền vững của thế giới.

Xét theo góc độ địa lý, số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho thấy sự tăng trưởng đồng đều ở tất cả các khu vực từ châu Á (tăng 32%), châu Đại Dương (tăng 23,9%), châu Mỹ (tăng 19,5%) đến châu Âu (tăng 34,2%). Ngay cả khu vực châu Phi, dù hiện tại chiếm tỷ trọng thấp nhất, cũng chứng kiến tốc độ tăng trưởng bùng nổ lên đến 38,4% trong quý I/2026.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Vinafruit, nhận định, chuyến thăm Trung Quốc mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp tục nâng cao mối quan hệ toàn diện giữa 2 quốc gia, trong đó có quan hệ về thương mại. Đây là điều thuận lợi cho các ngành rau quả Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc trong thời gian tới.

Trung Quốc đang tiếp tục mở cửa cho rau quả Việt Nam, mà mới đây nhất là việc ký kết Nghị định thư cho quả bưởi và chanh Việt Nam xuất khẩu chính ngạch vào nước này. Đây là một cú hích mới cực kỳ quan trọng cho xuất khẩu bưởi, chanh nói riêng và rau quả nói chung sang Trung Quốc. Trên cơ sở đó, ông Bình cho rằng nếu tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ở mức cao trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả Việt Nam năm nay hoàn toàn có thể đạt mục tiêu 10 tỷ USD.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu 10 tỷ USD, ông Bình cho rằng cần tập trung giải quyết một số vấn đề đang ảnh hưởng đến sự gia tăng sản lượng xuất khẩu lớn.

Một là, các địa phương và cơ quan quản lý cần đẩy mạnh việc cấp và quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, hướng dẫn nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm triệt tiêu các nguy cơ về dư lượng chất cấm. Hai là, cần có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ dòng vốn để doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào công nghiệp chế biến sâu, giảm dần tỷ trọng xuất khẩu tươi vốn nhiều rủi ro. Ba là, nâng cao năng lực logistics và liên kết chuỗi để đưa trái cây tiến sâu vào nội địa các thị trường lớn một cách hiệu quả.

Đứng trước những cơ hội mới cùng lợi thế cạnh tranh ngày càng rõ nét, ngành rau quả Việt Nam đang sở hữu nền tảng vững chắc để tăng tốc bứt phá. Kết quả tích cực trong 4 tháng đầu năm 2026, cùng những thành tựu đã đạt được trong nhiều năm qua và sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành, cho thấy mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 10 tỷ USD hoàn toàn khả thi. Xa hơn, đây sẽ là bước tiến quan trọng để rau quả Việt Nam khẳng định vị thế là một trong những trung tâm cung ứng nông sản xanh, chất lượng cao và phát triển bền vững trên thị trường quốc tế.