Mỹ và Brazil đồng loạt săn lùng một mặt hàng của Việt Nam: Xuất khẩu tăng sốc 151%

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong tháng 04/2026 đạt khoảng 11 triệu USD, tăng 92% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu mặt hàng này đạt khoảng 49 triệu USD, tăng tới 151% so với cùng kỳ năm 2025.

Đà tăng trưởng mạnh cho thấy cá rô phi đang nổi lên như một trong những mặt hàng thủy sản có tốc độ mở rộng thị trường nhanh nhất của Việt Nam. Sau giai đoạn tăng mạnh trong năm 2025, xu hướng này tiếp tục được duy trì nhờ nhu cầu gia tăng từ các thị trường lớn như Mỹ và Brazil.

Trong cơ cấu thị trường xuất khẩu, Brazil hiện là đối tác lớn nhất, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam. Mỹ đứng thứ hai nhưng được đánh giá là thị trường có dư địa tăng trưởng lớn trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Quốc chịu nhiều bất lợi về thuế quan.

Theo VASEP, một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy xuất khẩu cá rô phi Việt Nam là việc doanh nghiệp trong nước tận dụng được cơ hội khi Mỹ áp thuế cao đối với sản phẩm cá rô phi nhập khẩu từ Trung Quốc và Brazil. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp Việt đã mở rộng hiện diện, gia tăng thị phần và đón thêm các đơn hàng mới từ thị trường này.

Ở chiều ngược lại, sự dịch chuyển nhu cầu nhập khẩu của Mỹ sang Việt Nam đang tạo áp lực rõ rệt lên ngành cá rô phi Trung Quốc. Hiện sản phẩm cá rô phi của Trung Quốc phải chịu mức thuế khoảng 55% khi xuất khẩu vào Mỹ, khiến lợi thế cạnh tranh suy giảm đáng kể.

Điều này cũng làm thay đổi cục diện cung cầu của thị trường cá rô phi toàn cầu. Trước đây, việc Trung Quốc giảm sản lượng thường tạo ra hiệu ứng đẩy giá mạnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh các đơn hàng mới đang dịch chuyển sang Việt Nam, vai trò dẫn dắt giá của Trung Quốc dần suy yếu.

Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng Việt Nam chưa thể thay thế hoàn toàn Trung Quốc về quy mô tổng thể. Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế lớn về sản lượng, năng lực chế biến và độ đa dạng sản phẩm. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hiện nay nằm ở dòng chảy nhu cầu mới, khi các đơn hàng tăng thêm đang nghiêng về phía doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Mỹ không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn mà còn trở thành nhân tố có khả năng định hình lại cấu trúc tăng trưởng của ngành cá rô phi Việt Nam trong giai đoạn tới.

Sau khi ghi nhận kim ngạch xuất khẩu khoảng 99 triệu USD trong năm 2025, tăng 141% so với năm trước đó, phi lê cá rô phi đang dần nổi lên như một sản phẩm chiến lược mới bên cạnh cá tra của ngành thủy sản Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ hội đi kèm với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Theo đánh giá của VASEP, thị trường EU trong thời gian tới có thể cạnh tranh gay gắt hơn khi Brazil đẩy mạnh chiến lược thâm nhập khu vực này nhằm bù đắp khó khăn tại thị trường Mỹ.

Brazil hiện được đánh giá có lợi thế về quy mô nuôi, chất lượng sản phẩm ổn định cũng như khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe tại EU. Điều này khiến cá rô phi Brazil trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường châu Âu.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam được cho là cần tiếp tục nâng cao chất lượng chế biến, kiểm soát chuỗi cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững nhằm duy trì đà tăng trưởng và mở rộng thị phần tại các thị trường khó tính trong thời gian tới.