Lần đầu sau 30 năm, quốc gia nắm 8% trữ lượng dầu thế giới ngừng xuất khẩu dầu thô

Kuwait – một trong những nhà sản xuất chủ chốt của OPEC và sở hữu hơn 100 tỉ thùng dầu dự trữ – được cho là đã không xuất khẩu bất kỳ lô dầu thô nào trong tháng 4-2026. Theo dữ liệu từ hãng theo dõi vận tải dầu biển TankerTrackers.com, đây là lần gián đoạn đầu tiên trong khoảng 30 năm trở lại đây, phản ánh mức độ nhạy cảm ngày càng lớn của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trước căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Điều đáng chú ý là Kuwait không cắt giảm sản lượng khai thác. Toàn bộ lượng dầu sản xuất trong tháng được chuyển vào kho dự trữ hoặc đưa tới các nhà máy lọc dầu nội địa, trong khi dòng chảy dầu thô ra thị trường quốc tế tạm thời dừng lại. Một phần sản phẩm tinh chế vẫn được xuất khẩu, nhưng việc quốc gia sở hữu khoảng 8% trữ lượng dầu thế giới bất ngờ “biến mất” khỏi thị trường dầu thô toàn cầu vẫn là tín hiệu gây chú ý mạnh với giới giao dịch năng lượng.

Nguyên nhân lớn nhất được cho là liên quan tới rủi ro an ninh tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Đây được xem là “yết hầu” của thị trường năng lượng thế giới khi phần lớn dầu xuất khẩu từ Kuwait, Saudi Arabia, Iraq, UAE hay Qatar đều phải đi qua khu vực này trước khi tới châu Á và châu Âu.

Diễn biến mới nhất cho thấy các quốc gia vùng Vịnh đang ngày càng lo ngại nguy cơ gián đoạn tại Hormuz. Qatar gần đây đã kêu gọi Iran giảm leo thang căng thẳng và nhấn mạnh tự do hàng hải là nguyên tắc “không thể thương lượng”. Trong tuyên bố mới nhất, Doha cảnh báo bất kỳ động thái đóng cửa hoặc sử dụng Hormuz như công cụ gây sức ép đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng với chuỗi cung ứng năng lượng và lương thực toàn cầu.

Điều khiến thị trường lo ngại không nằm ở riêng Kuwait, mà ở khả năng hiệu ứng lan rộng sang các nhà xuất khẩu dầu khác trong khu vực. Nếu dòng chảy dầu qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, thị trường có thể đối mặt rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn duy trì cao. Đây cũng là lý do giá dầu gần đây liên tục biến động mạnh mỗi khi xuất hiện thông tin liên quan tới Iran hay hoạt động quân sự tại Trung Đông.

Mỹ hiện đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực nhằm đảm bảo an ninh hàng hải, trong khi Iran phát tín hiệu sẵn sàng đối thoại thông qua các kênh ngoại giao. Tehran cho biết đã gửi đề xuất tới Mỹ thông qua Pakistan nhằm giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp dài hạn cho các bất đồng hiện tại. Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ hiện phản ứng nhiều hơn với rủi ro gián đoạn nguồn cung hơn là các tín hiệu ngoại giao.

Đối với châu Á, Kuwait từ lâu là nguồn cung dầu ổn định cho nhiều nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, bất kỳ biến động nào liên quan tới xuất khẩu dầu của quốc gia này đều có thể nhanh chóng phản ánh vào giá dầu, chi phí vận tải và áp lực lạm phát nhập khẩu trong khu vực.

Theo giới phân tích, việc Kuwait lần đầu tiên sau 30 năm không xuất khẩu dầu thô không đơn thuần là một sự kiện logistics. Điều thị trường thực sự lo ngại nằm ở khả năng “vũ khí hóa” các tuyến hàng hải năng lượng chiến lược trong bối cảnh địa chính trị ngày càng khó lường. Nếu Hormuz tiếp tục bất ổn, không chỉ giá dầu mà toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bước vào một giai đoạn biến động mới.