Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được tách thành 17 dự án độc lập

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được phân tách thành 17 dự án độc lập cùng nhiều cơ chế đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai. Theo Bộ Xây dựng, cách làm này có thể giúp rút ngắn khoảng 20%-30% thời gian thực hiện so với quy trình đầu tư thông thường.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư với chiều dài khoảng 1.541 km, nối ga Ngọc Hồi (Hà Nội) với ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố. Tuyến đường được đầu tư mới hoàn toàn theo tiêu chuẩn đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/giờ với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án hơn 1,7 triệu tỷ đồng. Theo kế hoạch, công trình cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Để đẩy nhanh tiến độ, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 98 triển khai Nghị quyết 265 của Quốc hội, cho phép tách công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành các dự án độc lập. Trên cơ sở đó, toàn bộ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được phân chia thành 17 dự án độc lập với cơ chế triển khai riêng.

Một trong những điểm đáng chú ý là các dự án tái định cư được phép triển khai trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi mà không phải thực hiện thủ tục chủ trương đầu tư như thông thường. Đồng thời, nhiều cơ chế đặc thù về lựa chọn nhà thầu, chỉ định thầu và triển khai các hợp đồng EPC, EC, EP cũng được áp dụng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Theo ông Phùng Tuấn Sơn, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, việc phân tách dự án giúp xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng địa phương và từng hạng mục công việc. Nhờ đó, tiến độ triển khai toàn dự án có thể được rút ngắn khoảng 20%-30% so với quy trình thông thường.

Theo lộ trình hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng sẽ do các địa phương thực hiện thông qua các dự án độc lập và dự kiến hoàn thành trong quý IV/2028. Trong khi đó, việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) dự kiến kéo dài khoảng 30 tháng trước khi bước vào giai đoạn thi công.

Song song với quá trình chuẩn bị đầu tư, bài toán nhân lực cũng đang được thúc đẩy. Theo đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt đến năm 2035, ngành đường sắt cần hơn 73.000 lao động phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao, tập trung vào các lĩnh vực khảo sát, thiết kế, quản lý dự án và thi công xây dựng.

Việc chuẩn bị đồng thời về cơ chế, mặt bằng, tư vấn và nhân lực được xem là nền tảng quan trọng để dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất lịch sử ngành giao thông Việt Nam đạt mục tiêu hoàn thành vào năm 2035.