Điều gì khiến UBS thay đổi cách nhìn về thị trường chứng khoán Việt Nam?

Trong báo cáo mới gửi khách hàng sau chuyến làm việc tại Singapore, ngân hàng UBS đánh giá các cải cách trên thị trường vốn Việt Nam đang diễn ra theo hướng thực chất, có thể đo lường và đủ độ tin cậy để tạo niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế.

Điểm đáng chú ý không nằm ở các cam kết chính sách, mà ở tốc độ triển khai. Theo ghi nhận của UBS, thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài đã được rút ngắn từ vài tháng xuống còn khoảng hai ngày. Phần lớn giao dịch hiện được thực hiện theo cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước, trong khi thanh khoản thị trường quý I/2026 tăng khoảng 50% so với cùng kỳ.

Những thay đổi này đang giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn tới các chuẩn mực vận hành của nhóm thị trường mới nổi.

Một trong những bước đi quan trọng nhất là kế hoạch triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến vận hành từ đầu năm 2027. Theo UBS, đây là cấu phần hạ tầng có ý nghĩa nền tảng đối với khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời là một trong những điều kiện quan trọng trong lộ trình nâng hạng.

Song song với CCP, các cấu phần khác như tài khoản tổng (OTA), cơ chế vay và cho vay chứng khoán (SBL), hệ thống xử lý tự động hoàn toàn (STP) hay việc nâng cao năng lực tài chính của các công ty chứng khoán cũng đang được thúc đẩy.

Điều khiến các tổ chức quốc tế chú ý hơn cả là lần đầu tiên Việt Nam đã xây dựng được một kế hoạch nâng hạng thị trường được Chính phủ phê duyệt chính thức với lộ trình và mục tiêu cụ thể.

Theo thông tin được chia sẻ tại sự kiện, FTSE Russell đã xác nhận việc nâng hạng Việt Nam lên nhóm Secondary Emerging Market từ tháng 9/2026. Trong khi đó, mục tiêu gia nhập rổ chỉ số MSCI Emerging Markets được đặt ra vào năm 2030.

Việc nâng hạng không còn được nhìn nhận đơn thuần như một sự kiện mang tính biểu tượng. Đối với nhiều tổ chức đầu tư toàn cầu, đây là tín hiệu cho thấy thị trường vốn Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thiện về cấu trúc.

Quy mô thị trường hiện cũng đã thay đổi đáng kể. Theo số liệu được chia sẻ tại tọa đàm, giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 1,2 tỷ USD mỗi ngày, trong khi vốn hóa thị trường vào giữa tháng 5/2026 đạt khoảng 419 tỷ USD. Có thời điểm trong quý I/2026, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam thậm chí vượt Singapore và Indonesia.

Ở góc độ dòng vốn, việc khối ngoại bán ròng khoảng 2,5 tỷ USD từ đầu năm không tạo ra biến động lớn như những năm trước. Lượng vốn này đã được hấp thụ bởi khoảng 3,5 tỷ USD dòng tiền trong nước, phản ánh sự trưởng thành ngày càng rõ nét của hệ sinh thái đầu tư nội địa.

Theo UBS, điều này cho thấy các đợt rút vốn gần đây chủ yếu xuất phát từ yếu tố toàn cầu và biến động tỷ giá, thay vì những lo ngại liên quan đến triển vọng của Việt Nam.

Bên cạnh những cải cách kỹ thuật, Việt Nam vẫn được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá cao nhờ khả năng gia tăng thị phần xuất khẩu toàn cầu và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế thuộc nhóm cao trong khu vực. Đây là những yếu tố mang tính cấu trúc, có khả năng tạo sức hút dài hạn đối với dòng vốn quốc tế.

Có thể còn nhiều việc phải làm trước khi Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi. Tuy nhiên, điều đang thay đổi không chỉ là các tiêu chí kỹ thuật. Điều quan trọng hơn là cách nhìn của các định chế tài chính toàn cầu đối với thị trường vốn Việt Nam đang dần chuyển từ kỳ vọng sang sự công nhận.