Biến động thượng tầng ở Vinaconex: Cuộc chuyển giao quyền lực đã bắt đầu?

HĐQT Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (mã chứng khoán: VCG) vừa thông qua việc miễn nhiệm chức danh Chủ tịch HĐQT đối với ông Trần Đình Tuấn và bầu ông Nguyễn Xuân Đông giữ vị trí Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ 2022-2027 kể từ ngày 05/05/2026.

Động thái này diễn ra chỉ một tuần sau khi Vinaconex miễn nhiệm ông Nguyễn Xuân Đông khỏi vị trí tổng giám đốc và bổ nhiệm ông Phạm Thái Dương làm tổng giám đốc kiêm người đại diện pháp luật với thời hạn 5 năm. Ông Dương sinh năm 1972, là kỹ sư xây dựng, thạc sĩ quản trị kinh doanh và trước đó giữ vai trò phó tổng giám đốc kiêm giám đốc Ban quản lý dự án 1.

Trong khi đó, ông Trần Đình Tuấn mới được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT Vinaconex từ ngày 13/02/2026 thay cho ông Nguyễn Hữu Tới. Tuy nhiên, ông Tuấn chỉ đảm nhiệm vị trí này hơn 2 tháng trước khi rời “ghế nóng”.

Việc liên tiếp thay đổi nhân sự cấp cao cho thấy Vinaconex có thể đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc quyền lực rõ nét hơn sau nhiều năm vận hành theo mô hình pha trộn giữa doanh nghiệp hậu cổ phần hóa và tư duy quản trị kiểu tổng công ty nhà nước.

Ông Nguyễn Xuân Đông đã tham gia điều hành Vinaconex từ cuối năm 2018, thời điểm nhóm An Quý Hưng chi khoảng 7.400 tỷ đồng để mua gần 58% vốn doanh nghiệp từ SCIC. Trong giai đoạn này, ông Đào Ngọc Thanh giữ vai trò Chủ tịch HĐQT trước khi lui về vị trí Chủ tịch Hội đồng chiến lược.

Hiện ông Đông cũng là cổ đông sáng lập kiêm thành viên HĐQT CTCP Đầu tư Pacific Holdings – cổ đông lớn nhất tại Vinaconex. Với gần 8 năm trực tiếp điều hành doanh nghiệp sau thương vụ thâu tóm, việc ông Đông chuyển sang vị trí Chủ tịch HĐQT được xem là bước tái lập trung tâm quyền lực ở cấp chiến lược, trong khi bộ máy điều hành được trao cho đội ngũ có nền tảng vận hành và thi công thực tế.

Theo đó, Vinaconex đang hình thành mô hình phân tầng rõ hơn giữa HĐQT và ban điều hành. HĐQT tập trung vào chiến lược, định hướng vốn và quản trị tài sản, còn ban điều hành phụ trách tổ chức thi công, triển khai dự án và vận hành doanh nghiệp.

Việc bổ nhiệm ông Phạm Thái Dương – nhân sự trưởng thành từ hệ thống nội bộ – cũng được xem là động thái nhằm duy trì “ADN tổng thầu” của Vinaconex. Đây là năng lực lõi giúp doanh nghiệp tiếp tục tham gia các dự án đầu tư công quy mô lớn trong nhiều năm qua.

Áp lực tiến độ tại sân bay Long Thành được cho là một trong những yếu tố khiến Vinaconex cần sớm ổn định bộ máy quản trị. Hiện doanh nghiệp tham gia 5/15 gói thầu tại dự án này nhưng mới hoàn thành và bàn giao một gói thầu.

Theo báo cáo của ACV, dự án sân bay Long Thành đang đối mặt nguy cơ chậm tiến độ do thiếu hụt nhân lực tại công trường. Đến giữa tháng 04/2026, tổng số nhân sự mới đạt khoảng 8.457 người, tương đương 60% nhu cầu thực tế khoảng 14.000 lao động.

Tình trạng công nhân rời công trường xuất hiện tại nhiều gói thầu do vướng mắc thanh toán khối lượng hoàn thành, ảnh hưởng tới khả năng duy trì dòng tiền và trả lương của nhà thầu. Trong bối cảnh đó, Vinaconex cần đội ngũ điều hành có kinh nghiệm quản trị thi công, tổ chức nhân sự và xử lý tiến độ dự án nhằm hạn chế rủi ro gián đoạn vận hành.

Cùng với biến động nhân sự cấp cao, Vinaconex cũng bầu bổ sung ông Nguyễn Hải Đăng và ông Lê Phùng Hòa vào HĐQT nhiệm kỳ 2022-2027 tại ĐHCĐ thường niên vừa qua.

Trong đó, ông Nguyễn Hải Đăng hiện là phó tổng giám đốc Vinaconex và tham gia điều hành tại nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái như VIWASEEN, Vinaconex Dung Quất và Petrowaco. Hồ sơ của ông Đăng phản ánh định hướng mở rộng của Vinaconex sang mô hình holdings hạ tầng – đầu tư, nơi giá trị không chỉ đến từ hoạt động xây lắp mà còn từ sở hữu tài sản, khu công nghiệp, năng lượng và bất động sản.

Ở chiều ngược lại, ông Lê Phùng Hòa là nhân sự trưởng thành từ công trường với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành xây dựng, từng đảm nhiệm nhiều vị trí từ kế toán công trình, chỉ huy công trường tới tổng giám đốc Vinaconex 12.

Việc bổ sung ông Hòa vào HĐQT được xem là cầu nối giữa chiến lược của nhóm cổ đông lớn với hoạt động triển khai thực tế tại công trường. Đây cũng là bước đi nhằm giúp Vinaconex giải đồng thời hai bài toán gồm duy trì vị thế tổng thầu hạ tầng quy mô lớn và từng bước chuyển đổi sang mô hình holdings đầu tư – hạ tầng – bất động sản trong giai đoạn tới.