Ngân hàng ép khách vay mua bảo hiểm có thể bị phạt tới 500 triệu đồng?

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công khai nội dung trả lời kiến nghị của người dân và doanh nghiệp trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ liên quan đến tình trạng một số tổ chức tín dụng bị phản ánh gây sức ép để khách hàng vay vốn tham gia bảo hiểm.

Theo phản ánh, một số ngân hàng được cho là sử dụng nhiều hình thức gián tiếp nhằm khuyến khích hoặc tạo áp lực để khách hàng mua bảo hiểm, như gợi ý giảm lãi suất nếu tham gia bảo hiểm, ưu tiên xử lý hồ sơ vay hoặc tư vấn theo hướng việc tham gia bảo hiểm sẽ giúp tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Một số trường hợp còn giới thiệu sản phẩm bảo hiểm đi kèm khoản vay để hưởng hoa hồng.

Trả lời kiến nghị, NHNN cho biết đã ghi nhận đề xuất tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động bán bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng. Cơ quan này sẽ nghiên cứu, rà soát và đánh giá để xem xét đưa nội dung trên vào kế hoạch thanh tra năm 2027 hoặc tiến hành kiểm tra đột xuất khi có đầy đủ căn cứ theo quy định.

Bên cạnh đó, NHNN cũng sẽ xem xét việc rà soát các hợp đồng hợp tác giữa tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bảo hiểm nhằm phát hiện, ngăn chặn các trường hợp có dấu hiệu lách luật, cạnh tranh không lành mạnh hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng.

Theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và nhân viên ngân hàng không được gắn việc bán sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới bất kỳ hình thức nào.

Ngoài ra, Thông tư 67/2023 của Bộ Tài chính cũng quy định tổ chức tín dụng hoạt động đại lý bảo hiểm không được tư vấn, giới thiệu hoặc thu xếp giao kết hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư trong thời gian 60 ngày trước và 60 ngày sau khi giải ngân toàn bộ khoản vay.

Đáng chú ý, theo Nghị định 340/2025 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, hành vi gắn việc bán sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với hoạt động cấp tín dụng có thể bị xử phạt từ 400 triệu đồng đến 500 triệu đồng.

Ngoài xử phạt bằng tiền, tổ chức vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Trường hợp khách hàng yêu cầu chấm dứt hợp đồng bảo hiểm do bị ép buộc, đơn vị vi phạm phải chấm dứt hợp đồng và chịu toàn bộ chi phí, thiệt hại phát sinh theo quy định.

NHNN đề nghị người dân khi có căn cứ cho rằng tổ chức tín dụng có hành vi ép buộc mua bảo hiểm cần cung cấp thông tin, tài liệu cho NHNN hoặc Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm thuộc Bộ Tài chính để được xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Đối với đề xuất cấm hoàn toàn các ngân hàng bán hoặc giới thiệu sản phẩm bảo hiểm cho khách vay vốn, NHNN cho rằng hiện chưa có đủ cơ sở để áp dụng. Theo cơ quan này, việc cấm tuyệt đối có thể ảnh hưởng đến hoạt động phân phối bảo hiểm hợp pháp, hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm của khách hàng có nhu cầu và tác động đến quyền tự do kinh doanh của các tổ chức liên quan. Vì vậy, nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá trong thời gian tới.